SUY NIỆM MÙA CHAY NĂM 2008
Một lần
nữa Mùa Chay Thánh lại trở về với Giáo Hội trong chu kỳ phụng vụ hàng năm.
Đây quả
thật là thời điểm thuận tiện mời gọi mọi thành phần dân Chúa trong Giáo Hội suy
niệm thêm một lần nữa về lời kêu
gọi cách nay trên 2000 năm của Chúa Cứu Thế Giêsu được ghi lại trong Tin Mừng
Thánh Mác-cô:
“Thời
kỳ đã mãn, và Triều Đại Thiên Chúa đã đến gần. Anh em hãy sám hối và tin vào Tin
Mừng.”
( Mk 1:15).
Mùa chay
là mùa sám hối. Đúng, nhưng nói đến mùa chay, người ta chỉ quen nghĩ đến
việc kiêng thịt các ngày thứ sáu và ăn chay đặc biệt trong hai ngày thứ tư lễ
tro và thứ sáu tuần thánh. Nếu chỉ làm có thế thôi thì chưa đủ.
Mà tổ chức lễ hội Mardi Gras để mặc sức ăn chơi nhẩy nhót cuồng
loạn trong đêm thứ ba trước ngày thứ tư lễ tro thì lại càng sai trái đối với
tinh thần và mục đích của việc chay tịnh
nữa.
Thật vậy,
sống trọn vẹn ý nghĩa của mùa chay đòi hỏi chúng ta phải làm gì khác hơn nữa.
Bài suy niệm này xin được gợi ý về
ba chiều kích sau đây:
I.- chiều kích cá nhân –
II.- Chiều kích xã hội – III.- Chiều kích giáo hội
I-
Chiều kích cá nhân
Mùa chay,
trước hết, kêu gọi chúng ta thực tâm sám hối. Sám hối để nhìn nhận những
lầm lỗi mình đã mắc phạm vì yếu đuối con người.
Thật vậy,
ai có thể tránh được những nguy cơ của tội lỗi còn nặng chĩu trong bản tính
yếu đuối của con người, cộng thêm gương xấu to lớn của thế gian và cám dỗ
đáng sợ của ma quỉ, ví như
“sư
tử gầm thét, rảo quanh tìm mồi cắn xé”
(1 Pr 5 :8).
Vì thế,
đứng vững được trước những nguy cơ này quả thực là một thách đố lớn
lao cho những ai có niềm tin và thiện chí muốn sống niềm tin đó trong bối
cảnh xã hội ngày nay.
Tuy
nhiên chúng ta không thất vọng vì Thiên Chúa luôn kiên nhẫn và giầu lòng xót
thương kẻ có tội biết sám hối, muốn ăn năn để xin
tha thứ và giúp
chuyển hướng cuộc đời.
Do đó mùa
chay cũng là thời điểm thích hợp để chúng ta chạy đến cùng Chúa trong tâm tình
thực sự thống hối và tin tưởng nơi
lòng thương xót, thứ tha của Chúa, người Cha rất nhân từ, mong
“muốn
cho mọi người được cứu độ và nhận biết chân lý”
(1Tm, 2:4).
Chúa muốn cứu nhưng con người phải tỏ thiện chí
muốn cộng tác và quyết tâm từ bỏ tội lỗi là cản trở duy nhất để sống tình
thân với Chúa và hy vọng được cứu độ nhiên hậu. Nếu con
người không có thiện chí này thì Thiên Chúa không thể cứu ai được, mặc dù
Ngài là tình thương tha thứ và công
nghiệp cứu chuộc của Chúa Kitô là vô giá. Mùa chay chính là thời điểm để nói lên
thiện chí đó.
Mùa chay
cũng là mùa cầu nguyện và chay tịnh. Nhưng phải ăn chay cách nào mới đúng
tinh thần chay tịnh, đẹp lòng Chúa?
Ta hãy nghe lại lời Chúa sau đây qua miệng ngôn sứ Giô-en: “Đừng xé áo
nhưng hãy xé lòng” ( Ge 2 :13). Xé lòng nghĩa là thực tâm sám hối và
quyết tâm hoán cải để trở nên hoàn hảo hơn.
II-
Chiều kích xã hội
Những bất
công và tha hóa trong xã hội ở khắp nơi ngày nay quả thật là lý do để sám hối
cho những ai có trách nhiệm duy trì kỷ cương và thi hành công lý. Làm sao Tin
Mừng yêu thương, công bình, bác ái và an hòa của Chúa Kitô được rao giảng và đón
nhận, khi con người còn đang phải
sống trong những hoàn cảnh, hay điều kiện vô cùng bất công, tội ác và tụt hậu về
luân lý, đạo đức trước sự bất lực hay dung dưỡng của các chế độ chính trị?
Hòa bình, công lý và nhân ái mà Chúa Giêsu mang xuống từ trời cao
vẫn còn quá xa lạ đối với biết bao dân tộc đang bị bóc lột, bỏ đói và đối xử tàn
tệ như hàng chục triệu người
bị coi là những kẻ nhơ uế,
cấm không ai được đụng tay vào họ
(Untouchable) như đám dân Dalit bên Ấn Độ hiện nay.
Thêm vào
đó, nạn diệt chủng
(genocide) vẫn công khai tiếp diễn ở Darfour, Sudan, Phi Châu trước sự làm ngơ
của thế giới, đặc biệt các cường quốc đông tây. Người ta vẫn ngang nhiên lấy
“lý của kẻ mạnh” hay
“kẻ mạnh luôn có lý” để xâm lăng hoặc cướp đất đai, tài nguyên
của các nước khác yếu thế hơn họ về mặt
quân sự. Tồi tệ hơn nữa là tình trạng suy thoái đạo đức do việc cổ
súy hay làm ngơ của các xã hội cho
những lối sống vô luân, bất công, vô nhân đạo, và tôn thờ khoái lạc vật chất ở
khắp nơi trên thế giới ngày nay.
Đó chính
là những lý do phải sám hối, phải
thay đổi cho những ai có trách
nhiệm chính trị, xã hội và phong hóa.
III-
Chiều kích Giáo Hội
Mùa chay
cũng mời gọi người tông đồ trong Giáo Hội suy niệm kỹ thêm lời Chúa Giêsu đã nói
với các môn đệ xưa:
“Anh
em hãy ra đi. Này Thầy sai
anh em đi như chiên con đi vào giữa
bầy sói. Đừng mang theo túi tiền,
bao bị, giày dép”
(Lc 10: 3).
Chúng ta
đừng vội nghĩ Chúa Giêsu không thực
tế khi đưa ra những lời khuyên dạy này. Chắc chắn Chúa biết rõ những nhu cầu vật
chất tối thiểu mà mọi người phải cần đến khi sống trên trần thế này. Câu “có
thực mới vực được Đạo” quả có giá trị thực tiễn ngay cả đối với người tông
đồ, sống trong hoàn cảnh sống thế giới ngày nay. Nhưng chắc chắn Chúa muốn người
tông đồ phải biết tín thác, trông cậy vào Chúa trong mọi việc mình làm
chứ không phải chỉ chú trọng đến những nhu cầu vật chất như tiền bạc và phương
tiện hoạt động, mặc dù những yếu tố này cũng rất cần
ở mức độ nào đó.
Nói khác
đi, phục vụ cho Tin Mừng cũng cần đến tiền và phương tiện vật chất. Cụ
thể, hàng năm các giáo dân ở Mỹ được yêu cầu đóng góp cho Địa phận mình một số
tiền có tên gọi khác nhau ở mỗi Giáo Phận. Thí dụ, ở Tổng Giáo Phận
Galveston-Houston thì tiền đóng góp này gọi là DSF (Diocesan Services Fund) được
chia theo tỷ lệ cho các giáo xứ. Nếu giáo dân không đóng đủ thì giáo xứ phải
xuất quỹ của mình ra để đóng cho đủ số tiền Giáo Phận đã chia cho giáo xứ mình.
Giám mục cần tiền này để chi phí hay tài trợ cho nhiều chương trình phục vụ của
Giáo Phận trong một năm.
Tòa Thánh
cũng phải có ngân sách khá lớn để điều hành mọi công việc mục vụ, sứ vụ cho toàn
Giáo Hội.
Như thế,
từ trung ương đến địa phương, Giáo Hội đều cần tiền và phương tiện vật
chất để thi hành sứ vụ (ministry) của mình. Tuy nhiên, không vì thế mà Giáo hội
không sống được tinh thần khó
nghèo của Phúc Âm. Chúa Giêsu
đã nêu gương sáng về tinh thần này khi Người chọn sinh ra trong khó nghèo, đi
rao giảng Tin Mừng không cần quyên góp tiền bạc của ai và chết đi trong tột đỉnh
của khó nghèo, đến nỗi không có đất
để chôn, khiến người ta phải mượn ngôi mộ trống của ông Giô xép để cho Chúa nằm
tạm trong 3 ngày! (x. Mt,27:60;
Mc15: 46; Lc 23:53).
Dĩ nhiên,
thời Chúa Giêsu rao giảng Tin Mừng thì
không cần nhiều phương tiện như ngày nay. Chúa không cần tiền mà chỉ cần
tìm kiếm những người biết thờ phượng Chúa Cha đích thực trong thần khí và sự
thật, vì “Chúa Cha tìm kiếm những ai thờ phượng Người như thế” (x.
Ga 4:23). Nghĩa là, cần thiết phải xây dựng con người biết tin và thờ phượng
Thiên Chúa trong chân lý và thần khí chứ không phải chỉ biết đọc kinh, rước
xách ồn ào mà không biết sống đạo cho có chiều sâu.
Tóm lại,
Chúa muốn ta xây dựng tòa nhà bên trong tâm hồn chứ không chỉ chú trọng
xây nhà thờ bên ngoài cho to, sửa sang bàn thờ cho đẹp,
tháp chuông cho cao, toà giám mục lộng lẫy, khiến người tông đồ lớn nhỏ
phải chậy đôn đáo ra nước ngoài hết
đợt này đến đợt khác để kiếm tiền cho những nhu cầu dường như
bất tận ấy. Nhưng thực chất chỉ để đua tranh, phô trương chứ không cần
thiết để xây dựng con người Kitô hữu đích thực.
Nếu cứ lấy
cớ xây cất, sửa
sang,
bác ái từ thiện thì các giáo hội địa phương ở khắp nơi cũng đều có nhu cầu này,
nhưng không thấy ai phải vất vả chậy ngược xuôi, bất cần thể diện, địa vị của
mình để đi thăm triền miên các con chiên nay không còn thuộc quyền mục vụ của
mình nữa. Dù không xin, nhưng chỉ đến thăm thôi thì người ta cũng phải hiểu lý
do và tự xử cho đẹp.
Chính vì
hấp lực của đồng tiền và mượn
danh nghĩa xây cất và trợ giúp cho các chương trình
bác ái, xã hội; như giúp các trẻ em mồ côi, khuyết tật hay cho các linh
mục về hưu… mà một vài linh mục đã giả mạo cả chữ ký và thư giới thiệu của giám
mục để đi quyên tiền bất hợp pháp ở Mỹ, khiến Văn Phòng Tổng Thư Ký Hội Đồng
Giám Mục Hoa kỳ đã phải lên tiếng cảnh giác trong năm qua!
Thêm vào
đó là một linh muc giả tàng tật khác, lạm dụng quyên tiền ở nhiều nơi và bị tố
giác trên các phương tiện truyền thông cũng trong năm qua ở Mỹ. Như vậy còn gì
là thể diện cho đa số người tông đồ chân chính, không chậy theo hấp lực của đồng
đô la, không lấy danh nghĩa xây cất, sửa sang để đi xin hết đợt này đến đợi kia,
làm phiền cho các giáo dân không có phương tiện dồi dào để giúp đỡ.
Vậy, sống
mùa chay cho có ý nghĩa, phải chăng người tông đồ lớn nhỏ của Chúa Kitô hãy
dừng chân lại để suy nghĩ thêm về tinh thần khó nghèo của Chúa, từ
đó dám sống và nêu cao tinh thần
này không những bằng lời giảng dạy cho người khác mà chính mình phải làm nhân
chứng bằng đời sống thực của mình?