ĐỌC THƯ NGỎ

CỦA LM HUỲNH CÔNG MINH

Lê Thiên

Đôi lời minh xác: Mặc dầu Diễn Đàn Giáo Dân số 72 Tháng 11/2007, trong bài Vài Vấn Nạn Cần Khai Thông, đã đề cập tới Thư Ngỏ của linh mục Huỳnh Công Minh, chúng tôi vẫn xin được góp thêm vài cảm nghĩ. Khổng Tử dạy:"Tri chi vi tri chi, bất tri vi bất tri, thị tri dã - Biết thì bảo là biết, không biết thì bảo là không biết, ấy là người biết”. Qua bài học đó, chúng tôi tự nhủ mình chớ nên luận bàn về một vấn đề mình không nắm vững, nên thận trọng đắn đo nêu ra những nhận định của một số thức giả trong nước để công luận phán xét và bổ khuyết những sai sót.

Người Công giáo Miền Nam Việt Nam hầu như ai cũng nghe danh linh mục Huỳnh Công Minh. Trên “chính trường” Cộng sản Việt Nam từ sau 30/4/1975, linh mục Minh cũng được nhiều người nghe biết và đánh giá. Vừa rồi, người ta lại đọc được Thư Ngỏ của linh mục Minh bàn về giáo dục (?) trình bày trang trọng nơi trang đầu Tuần san Công Giáo & Dân Tộc số 1625 từ ngày 21/9 đến 27/9/2007 phát hành tại Sài Gòn.

Nguyên bản và nguyên tác thư ngỏ như sau:

- Linh mục Tổng Đại diện của Đức hồng y Tổng Giám mục;

- Nguyên Đại biểu Quốc hội Khóa 6 và 7;

- Nguyên Phó Chủ tịch UBĐKCG Trung ương;

- Phụ trách báo Người Công giáo Việt Nam.

Hàng loạt chức danh quan trọng cả đạo lẫn đời được hài ra hẳn phải có một dụng ý sâu xa hay ít ra có ý làm tăng sức thuyết phục? Dụng ý như thế nào chẳng ai lý giải nổi ngoài tác giả của Thư Ngỏ, nên ở đây xin chỉ bàn tới nội dung thư mà thôi.

Thư Ngỏ đề nghị thay thế cụm tự “đánh giá” trong chủ trương “trò đánh giá thầy” của Bộ Giáo dục bằng một từ khác, nhưng linh mục lại “quên” bảo phải thay thế bằng từ gì, cụm từ gì. Thực ra, những cụm từ như “đánh giá”, “chấm điểm” hay “nhận xét”… cũng đều là những kiểu nói cho một vấn đề, vấn đề giáo dục. Nội dung vấn đề mới là điều cần “ngỏ” với những người có trách nhiệm, không hiểu tại sao tác giả Thư Ngỏ lại lờ đi rồi lái về một hướng khác – NƯỚC MỸ và nền GIÁO DỤC của Mỹ?

Linh mục Minh cả quyết: “nền giáo dục của Hoa Kỳ chưa hề được thế giới văn minh xem là mẫu gương (chính một số những người Mỹ có học thức và lương tri cũng thú nhận rằng nhà trường của họ không dạy học sinh làm người, biết phân biệt thiện ác, phải trái, tốt xấu, mà chỉ dạy cách thế để kiếm được thật nhiều tiền và hưởng thụ cá nhân)”.

Nghe ghê thật!

Linh mục Minh lấy dữ kiện từ kho tài liệu nào để chứng minh sự thú nhận (?) của những kẻ mà linh mục cho là “những người Mỹ có học thức và lương tri”? Có thể có những bậc thức giả người Mỹ phê phán một khía cạnh bất cập nào đó còn tồn tại trong nền giáo dục (cũng như trong các lãnh vực khác) của đất nước họ. Và đó là nét son của nền dân chủ Mỹ; quyền tự do ngôn luận, quyền tư do phát biểu quan điểm được tôn trọng. Nhưng làm sao có thể đoan quyết rằng một người nào đó qua phát biểu của họ chứng minh họ là người có lương tri? Và điển hình là những nhân vật nào, không thấy lm Minh nêu tên?

Qua Thư ngỏ, tôi có thể đoán linh mục là người có học thức do những chức-vụ to lớn cả đạo lẫn đời linh mục đã trưng ra. Nhưng nếu ai bảo tôi dựa vào đó mà nhận định về lương tri của linh mục, tôi chào thua.

Tôi lại không có cơ hội đọc nhiều, nghiên cứu sâu như linh mục để quả quyết như linh mục rằng “nền giáo dục của Hoa Kỳ chưa hề được thế giới văn minh xem là mẫu gương”. Bù lại, tôi đề nghị linh mục Minh đọc bài “Giáo dục Mỹ vẫn dẫn đầu”  do Lê Hà viết trên Dân Trí (www1.dantri.com.vn) ngày 14/9/2007.

Xin trích dẫn một đoạn của bài viết trên:

“Chất lượng giáo dục của Mỹ đã được minh chứng bằng việc sau sự cố 11/9, số lượng học viên nước ngoài xin nhập học tại các trường của Mỹ sụt giảm, nhưng chỉ không lâu sau đó, Mỹ vẫn là lựa chọn của nhiều sinh viên quốc tế…” Bài viết này đến những ngày cuối tháng 11/2007 vẫn còn thấy các báo trong nước sao in lại.

            Một tác giả khác cũng ở trong nước (Ngô Tự Lập, Diễn đàn Doanh nghiệp 07/02/2006) đã quả quyết: “Giáo dục Mỹ vẫn có chất lượng cao nhất thế giới. Bằng chứng là họ kinh doanh giỏi nhất, nghiên cứu khoa học giỏi nhất, đóng phim giỏi nhất, chơi đàn giỏi nhất, hát hay nhất, chơi thể thao giỏi nhất, và ngay cả trong văn học cũng là một trong những nước có nhiều nhà văn đoạt giải Nobel nhất”.

Lại theo báo Tuổi Trẻ Cuối Tuần ngày 26/10/2007, trong cuộc hội thảo “Phát triển giáo dục so sánh tại VN” tổ chức tại Sài Gòn vào tháng năm 2007, một giáo sư tiến sĩ khoa học trong tham luận của mình cho rằng “mô hình Hoa Kỳ như là chọn lựa chính thức cho giáo dục Việt Nam”. Bài tham luận tiếp theo đó lại giới thiệu “Những giá trị của kinh nghiệm GDĐH Hoa Kỳ đối với GDĐH nước ta trong thời kỳ mới”. Trong đó “diễn giả cũng đề cập những ưu điểm khác của mô hình giáo dục Hoa Kỳ như: phi tập trung, dân chủ, thực tiễn, đại chúng”.

Như vậy nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam do đảng Cộng sản nắm quyền hiện nay có coi trọng nền giáo dục Mỹ hay không chứ đừng nói làm gì đến cái thế giới nào khác ở đâu đâu. Linh mục Minh cứ hỏi xem các quan chức lớn nhỏ có đua nhau đưa con cháu mình đi học Mỹ không, rồi hẵng bảo: “Nhà trường của họ [của Mỹ] không dạy học sinh làm người, biết phân biệt thiện ác, phải trái, tốt xấu”.

Hay là vì thấy phong trào sinh viên Việt Nam du học Mỹ nở rộ, linh mục muốn chứng tỏ mình “bảo hoàng hơn vua”, đứng về phía những người Cộng sản cực tả kiểu Lê Đức Thọ trước đây để ngăn chặn lớp trẻ du học Mỹ? Sợ giới trẻ học xong trở về nước lật tẩy linh mục và những cán bộ đảng viên giống như linh mục chăng? Hay sợ họ tiến bộ trở về canh tân đất nước theo hướng dân chủ khiến lớp thủ cựu giáo điều như linh mục mất đất dụng võ?

Tâm lý sợ hãi này xem ra không phải không có cơ sở! Theo báo Tiền Phong ngày 14/11/2007, hiện nay sinh viên Việt Nam du học tại Hoa Kỳ đạt con số kỷ lục. Tờ báo ghi nhận: “Số lượng sinh viên Việt Nam du học tại các trường đại học Hoa Kỳ đã tăng thêm 31,3%, đạt  6.036 người trong niên học 2006 - 2007. Đây là con số thống kê mới nhất trong báo cáo thường niên ‘Open Doors 2007’ vừa được công bố”. Bài báo cũng nêu rõ: “Hiện nay, Việt Nam đứng thứ 20 trong số các quốc gia trên toàn thế giới có số sinh viên du học tại Hoa Kỳ nhiều nhất”. Bên cạnh đó người ta cũng nhắc lại lời tân đại sứ Mỹ ở Hà Nội, Michael Michalak, nói ông hy vọng sau 20 năm nữa, người Mỹ có thể thấy “75% thành viên chính phủ Việt Nam tốt nghiệp tại Mỹ”!

Như vậy chẳng nguy hiểm lắm sao cho chế độ hiện hữu tại Việt Nam mà linh mục Huỳnh Công Minh đang phụng sự? Và lẽ nào không nguy cho vị thế hiện nay và tương lai của một số cán bộ cỡ như linh mục?

Linh mục chắc biết Phạm Xuân Ẩn chứ? Tay gián điệp Cộng sản nằm vùng ở Miền Nam trong thời kỳ chiến tranh, sau 1975 được phong tới cấp tướng Cộng sản. Thế mà mãi đến năm 1996, ông ta vẫn còn thèm cho đứa con trai mình (Phạm Xuân Hoàng Ân) đi học Mỹ (ước mơ lớn nhất của ông), dù cậu ấy đã được “cho đi học” 5 năm ở Nga (từ năm 1983) và đạt bằng cấp cao. Ẩn không ngần ngại nói: “Ít nhất thì tôi cũng muốn các con tôi được sang Mỹ để học tập” [1]. Còn Phạm Xuân Hoàng Ân (con trai của Ẩn) trong bài luận văn kèm theo đơn xin học Trường Đại học North Carolina, Hoa Kỳ, cũng viết: “Tôi ước mong có thể được sang Mỹ học tập… để tiếp thu những tinh hoa của xã hội Mỹ. Sau đó, khi trở về nước, tôi có thể nói với nhân dân tôi về văn hóa, lịch sử và con người, cũng như những thành tựu mới nhất trong các lĩnh vực kinh tế, khoa học và công nghệ của một siêu cường tiên tiến này”[2].

Cuối năm 1990, Phạm Xuân Hoàng Ân được nhận vào học Trường Đại học North Carolina cho đến năm 1993. Rồi năm 1999, Ân lại giành được học bổng Fulbright để đi Mỹ một lần nữa, vào học luật tại Trường Đại học Duke (cũng ở North Carolina, USA).

Phạm Xuân Ẩn mãn nguyện ra đi thanh thản vì giấc mơ ông ôm ấp từ bao chục năm qua đã thành hiện thực, nó vượt cao hơn cái mà người ta gọi thành tích gián điệp của ông trong hơn thập niên trước 1975: Con ông được học và tốt nghiệp từ nhà trường Mỹ. 

Linh mục Huỳnh Công Minh lại lý luận rằng cụm từ “trò đánh giá thầy” là cụm từ “rất HÀM HỒ, dễ gây hiểu sai, hiểu lệch một cách vô cùng tai hại, nhất là nó được hiểu theo kiểu làm của Mỹ ‘trò chấm điểm thầy’. Khi trò chấm điểm thầy được, thì con cái cũng sẽ chấm điểm cha mẹ; và khi đã chấm điểm được, thì cũng tố cáo được, lên án được (ở Mỹ người ta dạy trẻ con gọi điện cho cảnh sát đến bắt cha mẹ, khi cha mẹ dạy con không đúng cách (dung roi vọt chẳng hạn)”. Rồi từ lý luận trên, linh mục Minh đi tới kết luận: “con cái tố cha mẹ thì còn gì gia đình nữa!”

Không biết cụm từ “trò đánh giá thầy’ có HÀM HỒ như linh mục Minh nhận xét không? Hay là linh mục “hiểu sai, hiểu lệch một cách tai hại” về một phương thức giáo dục của nước khác? Và sao linh mục không hiến kế để có một cụm từ khác không hàm hồ?

Ở Việt Nam, thiếu gì trường hợp những bà mẹ ông cha đánh con, trấn nước con, bóp cổ con cho đến chết. Thiếu gì những vụ chồng đánh đập vợ, nếu không gây thiệt mạng thì cũng gây thương tật tâm thần hay thể xác. Thiếu gì những bậc thầy cô thay vì làm nhà mô phạm lại đóng vai công an tra tấn học sinh mình, nhục mạ hay dùng vũ lực trừng phạt chúng như trừng trị một con thú! Những chuyện như vậy có xảy ra ở Việt Nam không hay chỉ có ở Mỹ? Tỉ lệ đối xử tồi tệ ấy ở Việt nam hiện nay ra sao?

Linh mục Minh nghĩ thế nào nếu có ai đó hỏi linh mục như đã hỏi TS Xã hội học Trịnh Hòa Bình trong một cuộc phỏng vấn mà báo Thời Sự trong nước đã ghi lại ngày 18/4/2007: "Hàng loạt vụ việc như thầy giáo bắt học trò quì đất bò quanh lớp, bắt học trò liếm ghế, giựt tóc học trò hay chuyển học trò cho công an xã hỏi cũng chỉ vì nghi ngờ học trò lấy chưa đầy 50 ngàn, thậm chí chuyện thầy giáo gạ tình... nối tiếp nhau xuất hiện trên báo chí. Nếu bàn về mức độ của vấn đề này, ông có thể nói gì?"  Linh mục sẽ trả lời thế nào?

Ở Việt Nam chưa có chuyện trò đánh giá thầy hay con trẻ gọi điện báo cảnh sát, phải không?

Mời linh mục Minh đọc Dân Trí ngày 31/10/2007, xem nó nói gì trong bài báo Khi Thầy Giáo Thành ‘Thầy Kiện’?  “Ông Hiệu trưởng cũng đưa bản nhận xét của sinh viên trong khoa gửi lên Ban giám hiệu. Trong đó nhiều sinh viên đã phải bức xúc kêu lên: Việc giảng dạy của giáo viên khoa T.A đặc biệt lạc hậu... Các thầy cô của khoa đều thiếu trách nhiệm, giờ giải lao ra chơi gần hết một tiết học, giờ học trong lớp không hiệu quả, giảng sai, không cập nhật thông tin, thiếu sáng tạo...

“Còn tại ĐH B, thầy T - trưởng khoa H.M năm 2005 bị sinh viên đồng loạt khiếu nại lên nhà trường về việc thầy ăn chặn tiền của sinh viên với nhân chứng vật chứng không thể chối cãi… “

Hơn nữa, những chuyện con cái tố cha mẹ, vợ chồng tố lẫn nhau lừng danh một thời ở Việt Nam đâu phải là hệ quả của “trò chấm điểm thầy”, “trẻ con gọi điện cảnh sát”. Chẳng phải chỉ có tố hay lên án mà còn đấu nữa! Đấu tố, xỉa xói, nhục mạ, kết án và hành hạ tới chết! Thậm chí người ta còn xúi cả những đứa con gái dựng chuyện tố cha mình hãm hiếp rồi đấu nạn nhân đến hộc máu mồm! Và vô số màn đấu tố dã man đại loại như vậy, đảo lộn luân thường đạo lý, kể không xiết! Những chuyện động trời ấy đâu phải ở Mỹ mà ở ngay trong lòng chế độ xã hội chủ nghĩa đấy! Những chuyện có thật trong lịch sử nước nhà như vậy có đáng hãnh diện gọi là “nét son của văn hóa truyền thống Việt Nam” như linh mục Minh rêu rao ở cuối Thư Ngỏ không?

Thư Ngỏ của linh mục Minh có nói lên được điều gì tích cực mới mẻ để giúp “giải phóng” nền giáo dục Việt Nam đang lâm vào bế tắc không hay chỉ có đả kích, gieo rắc hận thù và đố kỵ một cách vô trách nhiệm? E rằng ông Nguyễn Thiện Nhân đọc chưa xong thư ngỏ đã nghe thấy mùi thối mà quăng nó vào lửa hay vào sọt rác!

Khi phê phán và “hạ bệ’ nền giáo dục Mỹ với giọng hằn học rằng ““nhà trường của họ không dạy học sinh làm người, biết phân biệt thiện ác, phải trái, tốt xấu”, linh mục Minh có thật sự khách quan như Giao Ngọc Lê không khi ông này viết: “Nền giáo dục tại Việt Nam đang bị khủng hoảng. Lý thuyết giáo điều và lỗi thời chỉ cốt củng cố quyền lực của một Đảng Cộng sản suốt 62 năm qua đã tạo ra bao thảm họa khi chen chân với quốc tế. Sự thiếu tự do ngôn luận và nền thông tin một chiều càng làm tăng thêm nhiều dây trói cho cố gắng thúc đẩy suy luận và sáng kiến trong lúc khuyến khích thái độ vô trách nhiệm, tham nhũng, và vô đạo đức của lớp có quyền”[3].

Hay là linh mục muốn đóng vai trưởng ban “tuyên huấn” hoặc “văn hóa-tư tưởng” cố làm sống lại phong trào “bài Mỹ”? Không dễ gì lôi kéo giới trẻ Việt Nam ngày nay a dua vào bè như trước đây đâu!

Đề nghị linh mục thử chạy giấy đi du lịch Mỹ lại một lần nữa, sống ở Mỹ một thời gian dài hơn mà xem, nếu linh mục muốn bài Mỹ từ trong lòng nước Mỹ thì chắc chắn vừa dễ ăn to nói lớn vừa thuyết phục có hiệu quả hơn. Bởi vì như nhà báo Anh Gerard Baker, chuyên gia uy tín về kinh tế và chính trị trong làng báo quốc tế trong bài Nước Mĩ là thiên đường cho những kẻ chống Mĩ[4], đã viết: “Mĩ không chỉ nuôi dưỡng những kẻ bài Mĩ ồn ào và to mồm nhất mà còn cung cấp một chỗ ở an toàn cho những người đến Mĩ chỉ với một mục đích duy nhất là kết án nó. Khi đi qua bất kì khu học xá nào ở Mĩ ta cũng nghe thấy tiếng ồn ào của hàng trăm ngôn ngữ, thoả sức chửi rủa tất cả những gì nước Mĩ đang làm, từ fast food cho đến quĩ đầu tư hedge-fund”[5].

Suốt hơn 30 năm qua, người Công giáo Việt Nam đau buồn ray rứt về một bộ phận nhỏ giáo sĩ cam phận “quốc doanh”. Quốc doanh là gì nếu không phải là món hàng, là sản phẩm, là công cụ kinh doanh của Nhà nước tập quyền? Tồi hơn là “nô bộc”!

Chẳng lẽ linh mục Huỳnh Công Minh đến lúc này vẫn chưa nhận ra thực tế tai hại của chủ nghĩa bưng bít và bới xấu đối phương khiến linh mục tiếp tục hăng say “chống Mỹ cứu nước”? Trong khi đó, biết bao điều “ích quốc lợi dân”, biết bao điều oan ức cho dân, tiếng dân nói không thấu tai cửa quyền, sao linh mục không có một lời ngỏ?

Đó là chưa kể tới dân quyền, nhân quyền, quyền dân chủ và quyền tự do ngôn luận vẫn còn bị chà đạp, có nghe linh mục “ngỏ” với ai bao giờ trong tư cách đại biểu quốc hội tới hai khóa - khóa 6, khóa 7? Rồi trong tư cách đứng đầu một tờ báo mệnh danh “báo Người Công giáo” cũng như tư cách Tổng đại diện của ĐHY (như linh mục đã nêu, chứ không phải là Tổng Đại diện của Tổng Giáo phận), linh mục có lần nào thẳng thắn bênh vực người đồng đạo bị ức hiếp chưa? Hay chỉ làm công cụ xua đuổi các Đấng đại diện Hội Thánh (vụ đuổi Đức Khâm sứ Henri Lemaitre thời kỳ sau 30/4/1975) ra khỏi cơ sở của Giáo Hội cùng nhiều hành vi lộng hành khác (trong Nhóm tứ nhân bang) đối với Giáo Hội và Giáo quyền mà báo chí đã nêu?

Ôi! Giá ở đầu Thư Ngỏ linh mục đừng kê khai cái chức “Tổng Đại diện của Đức Hồng Y Tổng Giám mục” thì tốt cho linh mục biết mấy! Dân có đạo cũng đỡ mặc cảm với người ngoài đạo! Và có lẽ hàng giáo sĩ Việt Nam cũng khỏi phải rầu vì một con sâu!