Linh mục Nguyễn Văn Lý
được vinh danh và tặng sách
tại Montréal, Canada
Thường
thường trong các buổi lễ này, các nhà văn đang bị cầm tù được vinh danh và tặng
sách không có mặt đã đành, mà cũng không có ai đại diện cho họ lãnh những cuốn
sách được tặng cho họ. Nhưng đặc biệt năm nay, người tù nhân lương tâm Việt Nam
Nguyễn Văn Lý có người đại diện để lãnh quyển sách và tìm cách chuyển về cho
linh mục Lý. Đó là ông Nguyễn Chính Kết, một người đã sát cánh với linh mục Lý
để tranh đấu cho tự do dân chủ tại quê nhà thuộc Khối 8406 hiện đang làm công
tác vận động chính trị tại hải ngoại.
Lễ
tặng sách năm nay diễn ra vào 4g00 chiều ngày 16/11/2007 chức tại hội chợ sách
Salon du Livres 2007 trong khuôn khổ buổi lễ Livre comme L’Air do ba hội kể trên
tổ chức: Amnistie Internationale, P.E.N. International và Union des Écrivaines
et des Écrivains Québecois (UNEQ). Các khách được mời hầu hết là các văn sĩ chủ
yếu ở Québec…
Cử tọa gồm đông đảo văn sĩ Québec tới tham dự
Sau
khi ba người đại diện cho ba tập thể tổ chức đọc diễn văn về ý nghĩa buổi lễ, bà
Antonine Maillet thuộc hội Amnistie Internationale, người điều hành chương trình
giới thiệu tên, tiểu sử và cuộc đấu tranh của từng nhà văn hiện đang bị giam cầm
được vinh danh và tặng sách hôm nay.
Về
linh mục Nguyễn Văn Lý, bà phát biểu:
“Cha
Nguyễn Văn Lý, một linh mục Công Giáo 60 tuổi đã từng gửi lên mạng Intenet một
thỉnh nguyện thơ yêu cầu chuyển đổi thể chế thành dân chủ, nên ngày 30/3/2007
ông đã bị kết án 8 năm tù về tội “tuyên truyền xuyên tạc” chống lại nhà nước.
“Việc
kết án này cho thấy cha Lý sẽ là một tù nhân lương tâm bị giam lần thứ tư trong
suốt 20 năm. Đây là một dấu hiệu đàn áp ngày càng thô bạo của nhà cầm quyền Việt
Nam đối với những người bất đồng chính kiến, và ngày càng gia tăng kể từ hội
nghị APEC vào năm 2006 tại Hà Nội. Cha Lý đã được nhà văn Fulvio Caccia nhận kết
nghĩa trong chương trình ấn bản 2004 của “Livres comme l’air”.
“Cha
Lý đã trải qua 15 năm tù vì tội chỉ trích một cách hoà bình những chính sách về
tôn giáo của nhà cầm quyền và vì tội đã đòi hỏi tôn trọng nhân quyền vào những
năm 70.
“Ngài
là người sáng lập Khối 8406, cha đẻ của bản thỉnh nguyện thư do 118 chiến sĩ dân
chủ ký tên vào tháng 4/2006 đòi hỏi chuyển đổi chính trị cách hòa bình và sự tôn
trọng nhân quyền tại Việt Nam. Nhà cầm quyền Việt Nam ngày càng gia tăng đàn áp
những người đối lập với chế độ, đồng thời gia tăng bắt bớ và sách nhiễu.
Sau
mỗi lời giới thiệu về các nhà văn được vinh danh và tặng sách, từng văn sĩ tác
giả được mời lên khán đài phát biểu cảm tưởng, suy tư, tâm tình về nhà văn bị
cầm tù trước khi tặng sách cho nhà văn ấy. Các nhà văn được tặng sách đều vắng
mặt và thường không có người đại diện nhận sách thay họ, nên trên khán đài có để
một ghế trống tượng trưng cho những văn sĩ vắng mặt vì bị cầm tù ấy. Các tác giả
phát biểu xong thì trịnh trọng đặt cuốn sách với lời đề tặng của mình lên chiếc
ghế trống ấy.
Người điều hành buổi
lễ, bà Antonine Maillet, đang giới thiệu về tù nhân lương tâm Nguyễn Văn Lý với
nhiều chi tiết chứng tỏ các tổ chức này thường quan tâm theo dõi cuộc đấu tranh
của Lm Lý
Ông Nguyễn Chính Kết cám ơn các tập hợp tổ chức buổi lễ và tác giả tặng sách cho cha Lý.Gần đó là chiếc ghế trống tượng trưng các văn sĩ đang bị cầm tù nên vắng mặt không đến được
Nói
chung, nội dung hay giá trị cuốn sách không quan trọng bằng ý nghĩa việc tặng
sách hay việc tổ chức buổi lễ này. Thậm chí người được tặng sách có nhận được
sách hay không cũng không phải là chuyện quan trọng. Buổi lễ do các nhà văn
Québec và ba tập thể đứng ra tổ chức này là một biểu hiện tượng trưng lòng khâm
phục và tinh thần liên đới của họ với các văn sĩ đang bị các bạo quyền tại các
nước đàn áp. Qua buổi lễ vinh danh và tặng sách này, họ muốn gửi cho thế giới
một sứ điệp, đặc biệt cho các quốc gia đang coi nhẹ quyền con người. Sứ điệp của
họ – như người viết bài này hiểu
qua những câu chuyện trao đổi với họ – là:
“Những
người chúng tôi vinh danh và tặng sách là đại diện cho vô số những người đang bị
giam giữ hay bị trù dập vì đã dùng ngòi bút, chữ viết, báo chí, hay các phương
tiện truyền thông khác tranh đấu cho các quyền con người, đặc biệt quyền tự do
ngôn luận. Đó là những quyền tự nhiên, cần thiết và chính đáng mà đúng ra bất kỳ
chế độ nào trên thế giới cũng phải tôn trọng, vì tự do cần thiết như không khí
để thở (Libre comme l’air) (*2).
Chúng tôi tôn vinh họ, biểu lộ lòng
ngưỡng phục sự can đảm của họ. Chúng tôi muốn liên đới với họ, cùng tranh đấu
với họ, đứng đằng sau họ để bảo vệ, để ủng hộ cuộc tranh đấu đầy chính nghĩa của
họ. Tiếng nói của họ cũng là tiếng nói của chúng tôi”.
Đến phần vinh danh linh mục Nguyễn Văn Lý, sau khi giới thiệu về người tù lương
tâm này, phát ngôn viên mời nhà văn Stéphane Dompierre lên tặng sách cho linh
mục Lý. Ông Nguyễn Chính Kết đã được vinh dự thay mặt linh mục Nguyễn Văn Lý
nhận cuốn sách ấy. Sau đây là bài phát biểu của ông:
“Kính
thưa Quý Vị,
“Thật
là một vinh dự cho tôi được hiện diện nơi đây để nhận cuốn sách mà Quý Vị tặng
cho linh mục Nguyễn Văn Lý, một trong những người thành lập Khối 8406 cũng là
điều phối viên của Khối, đồng thời là một anh hùng người Việt Nam đã tranh đấu
rất can đảm nhưng cũng rất ôn hòa cho tự do và các quyền của con người.
“Chính
vì tranh đấu như thế mà hiện nay ông đang bị tù. Trước vành móng ngựa tòa án,
ông đã ba lần hô to: ‘Đây là tòa án bất công của chế độ độc tài toàn trị’. Mỗi
lần ông mở miệng để nói câu này thì một viên công an đằng sau ông đưa tay bịt
miệng ông như Quý Vị thấy trong tấm hình trên chiếc áo T-shirt kia”.
“Đây
là lần thứ bốn ông bị kết án tù. Những lần trước, ông đã được thả nhờ sự tranh
đấu của hội Ân Xá Quốc tế, hội Văn Bút Quốc tế, và các hội văn sĩ trên toàn thế
giới. Tôi hy vọng rằng lần này Quý Vị cũng sẽ tiếp tục can thiệp để ông được thả
càng sớm càng tốt.
“Là
người thay mặt cho linh mục Nguyễn Văn Lý và Khối 8406, tôi xin chân thành cám
ơn Quý Vị. Và để đáp lại tấm lòng tốt của tác giả cuốn sách, chúng tôi xin tặng
tác giả một món quà, đó là chiếc áo T-Shirt với hình cha Lý bị bịt miệng”
(*3).
Tác
giả cuốn sách là Stéphane Dompierre rất vui và cảm động nhận chiếc áo có hình
cha Lý bị bịt miệng và ông đáp từ bằng cách đọc lời đề tặng ông đã viết sẵn trên
trang đầu cuốn sách (*4):
“Kính
thưa Cha Nguyễn Văn Lý,
“Im
lặng bao giờ cũng dễ hơn (lên tiếng). Dẫu ở Québec, nơi mà quyền tự do tư tưởng
của mọi người được tôn trọng, đôi khi người ta vẫn thích im lặng hơn. Vì sợ làm
phiền, làm mếch lòng người khác, hay chỉ để tránh làm phật ý đa số. Nhưng nhờ
những người dám lên tiếng đặt lại vấn đề về những trật tự đang hiện hành ấy mà
một số ít người từ lâu phải im lặng giờ đây đã có được tiếng nói của mình.
“Ngài
đã vô hình chung trở nên một biểu tượng cho quyền tự do ngôn luận không chỉ
trong chế độ cộng sản Việt Nam, mà còn ở khắp nơi trên thế giới. Tôi biết rằng
dù ngài có bị tù nhiều lần hay bị sách nhiễu đến đâu, ngài vẫn không ngừng lên
tiếng đòi hỏi quyền tự do tư tưởng. Và chính vì chấp nhận những nguy hiểm khi
lên tiếng bảo vệ quyền ấy mà người được người ta tôn quý.
“Tôi
cũng cám ơn ngài đã giúp tôi hiểu ra rằng thời nào cũng vậy, im lặng không bao
giờ làm cho sự việc tiến triển được”.
Các văn sĩ và những nhà tranh đấu cho nhân quyền
tại Québec đến tham dự buổi lễ đã nhận được mỗi người một tập tài liệu về Khối
8406 với nội dung gồm: bản Tuyên Ngôn 8406, đường hướng hoạt động của Khối, danh
sách các tù nhân chính trị và tôn giáo tại Việt Nam, bài tường trình của đại
diện Khối 8406 tại hải ngoại với chính phủ Canada về Khối và về các hành động
của Khối với những đề nghị cụ thể với chính phủ Canada… Một số người tham dự
được tặng bức hình cha Lý bị bịt miệng trước tòa án, hoặc những áo T-shirt có
bức hình ấy. Nhìn tấm hình, nhiều người tỏ ra ngạc nhiên về mức độ man rợ, thiếu
tự do ngôn luận và bất công trong các tòa án của chế độ độc tài tại Việt Nam.
Ngoài ra, nhiều người đã ký tên vào những tấm bưu thiếp in hình cha Lý bị bịt
miệng dán tem sẵn để gửi đến chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, thủ tướng Nguyễn
Tấn Dũng ở Hà Nội, và ông Nguyễn Đức Hùng, đại sứ Việt Nam tại Ottawa (*5).
Cô Melissandre Petit,
thuộc hội Ân Xá Quốc tế tươi cười nhận chiếc áo T-shirt như món quà kỷ niệm
Bà Ginette Joly, Hội
trưởng Amnistie Internationale tại Joliette, Quebec nhận bức hình cha Lý bị bịt
miệng.
Đây quả là một dịp bằng vàng để tấm hình cha Lý bị
bịt miệng được phổ biến trong giới tranh đấu cho nhân quyền tại Québec. Bức hình
này đã nói lên một cách hùng hồn việc đàn áp tự do ngôn luận và nền công lý tồi
tệ của Việt Nam.
Lời giới thiệu của bà
Antonine Maillet về Lm Lý được trưng bày trong phòng
của Livres comme l’air.