PHIẾM LUẬN về MẤY DANH TỪ ĐƯƠNG ĐẠI

Linh mục Giuse Cao Phương Kỷ

 

Gần đây, một số Danh Từ trong NGÔN NGỮ VIỆT được sáng chế ra, hoặc mang một nội dung ý nghĩa mới và giới TRUYỀN THÔNG, Báo Chí, Mạng Lưới, đã phổ biến nơi quảng đại quần chúng, nhiều người bàn tán. Do đó, gọi là:”  DANH TỪ ĐƯƠNG ĐẠI hayTHỜI ĐẠI.”Vì nếu Thời Thế tạo Anh Hùng, thì Thời Đại chống CS độc tài, cũng tạo ra nhiều danh từ mới, điển hình cho một giai đoạn Lịch sử của Đất Nước.

Đây cũng là một hiện tượng thông thường của các NGÔN NGỮ Nhân Lọai. Con Người có Trí khôn, có tư tưởng, nếu muốn Truyền Thông, biểu lộ ý kiến cho người khác hiểu, thì phải dùng Lời Nói, hay Chữ Viết để diễn tả Ý NGHĨA. CHỮ nào, NGHĨA ấy. Tư Tưởng càng trừu tượng, tình cảm càng phong phú, thâm thúy, thì càng phải tạo ra nhiều từ ngữ tinh vi, để lột hết thâm ý. Cũng vì lý do đó, ta biết được: những bộ lạc chậm tiến, vì thiếu sinh họat trí thức, nên ngôn ngữ của họ cũng nghèo nàn.

Vì nước Việt là ”Văn Hiến chi Bang”, và Việt Ngữ là một SINH NGỮ, nên tiềm tàng một sức Sống Tinh Thần mãnh liệt, luôn biến hóa một cách uyển chuyển, phong phú, để có thể đáp ứng với nhu cầu diễn tả TƯ TƯỞNG sôi nổi của thời đại này, như là Hoàn Cảnh Lịch sử  cần chế biến những danh từ mới, hoặc dùng những chữ đã có sẵn, nhưng gán cho chúng một Ý NGHĨA mới chẳng hạn như những chữ: Thuần Hóa, Tha Hóa, BỊT MIỆNG…Hiểu được nội dung, ý nghĩa của những danh từ đó, thì cũng giúp cho việc hiểu biết được các biến cố lịch sử nữa. Sau đây, xin “phiếm luận” về chữ: THUẦN HÓA, THA HÓA, và “BỊT MIỆNG”..

 

A. “THUẦN HÓA” là gì?

Danh từ “THUẦN HÓA  được chính tác giả “Lời Trối”(theo L.M. Nguyễn Hữu Lễ công bố: “LỜI TRỐI” của Cố GM. Nguyễn Quang Tuyến,-1945-2006) đã dùng và giải nghĩa. Vì là danh từ quan trọng nhất để phân tách và miêu tả một tình trạng sinh họat nội bộ của một Tôn Giáo dưới thời CS độc tài, chuyên chế. Do đó, rất nhiều bài tranh luận và giải thích về nội dung ý nghĩa và hình thức của từ ngữ này. Xin đề cập một vài khía cạnh sau đây:

1. Xét về mặt Tầm Nguyên”(Etymology), trong các Tự Điển Hiện Đại như:”Từ Điển HÁN-VIỆT Hiện Đại, XB Thế Giới (coi: chữ THUẦN, TUẦN - “xún”, giọng Quan thọai, trang 1087) ; Tự Điển HÁN-VIỆT của Nguyễn Văn Khôn; Tự Điển Tầm Nguyên chữ HÁN”Chinese Characters, Etymology của Dr,L. WIEGER SJ (coi: trang 806).Theo cách xếp đặt, cách viết chữ HÁN (chữ NHO), thì chữ “THUẦN” thuộc Bộ ‘MÔ(ngựa). Chữ Xuyên (giòng nước chảy), cũng đọc là “Tuần”, có nghĩa là: “Ngựa tập đã thuần theo như ý người” (coi: Hán-Việt Tự Điển của Thiều Chửu, trang 778). Bởi vậy, “Thuần” hay” Tuần” không thuộc Bộ “Mịch”, như có người đã lầm lẫn. Theo Thiều Chửu, có 02 chữ Mịch, cùng đọc một âm, nhưng chữ viết và nghĩa khác nhau. Một chũ “Mịch” nghĩa là sợi tơ nhỏ, như trong chữ “Thuần Túy”, thuần, không lẫn lộn gì, (coi: Thiều Chửu, trang 480), và một chữ “Mịch”, nghĩa là bao trùm, như trong chữ “Quan (cái mũ) hay chữ Minh là mờ như chốn U-MINH, (coi Thiều Chửu, trang 44) ; Tự Điển VIỆT-ANH của Nguyễn Văn Khôn dịch chữ “Thuần Hóa” là: to tame, to domesticate.

 Nói tóm lại, theo Từ nguyên, chữ “Thuần Hóa” nghĩa đen là luyện tập một con ngựa hoang dã cho nó trở nên hiền lành, dễ sai bảo. Trong Nguyên bản “Lời Trối”, nói đến con sư tử, thì vẫn đúng với ý nghĩa biểu trưng (allegoric, Symbolic), nhưng có vẻ “sang trọng” hơn là hình ảnh của con ngựa)

2. Có ý kiến cho rằng: chữ “Thuần Hóa”chỉ dùng cho con vật mà thôi, còn Người là lòai có trí khôn, có linh hồn, thì không thể trở thành con vật được. Nhưng trong Khoa “TuTừ học” (Rhetoric, Figure of Speech), các văn gia thi sĩ thường dùng những con vật làm dụ ngôn, ngụ ngôn, như Hình Ảnh, Hình Bóng để dạy những bài học về Luân Lý, như Ngụ Ngôn La Fontaine (Les Fables de la Fontaine), Truyện Lục Súc Tranh Công. Chúa Cứu Thế cũng sánh ví mình như Chủ Chăn, lo cho đòan chiên. Khi dùng theo nghĩa Bóng (Figurative), thì không có nghĩa hạ giá hay “biến hóa”con người xuống hàng con vật, nhưng chỉ mượn HÌNH ẢNH mà thôi. Như con ngựa hay con sư tử, tính tự nhiên là hùng dũng, tung hòanh, tự do chạy nhảy, mà nay phải chịu ngoan ngoãn vâng lời người điều khiển gánh “Xiệc”.

3. Trong gia đình cổ truyền Việt nam, Ông Bà, Cha Mẹ vẫn thường dạy con cháu, một cách ví von, bóng bảy, cho con trẻ dễ nhớ, dễ hiểu, bằng những câu CA DAO, như:

không ăn muối CÁ ươn/ CON cưỡng Cha Mẹ trăm đường Con hư”

“Trong đầm gì đẹp bằng SEN…/ Gần BÙN mà chẳng hôi tanh mùi BÙN

(Ngày xưa, tôi thích đi xem con sư tử nằm trong “Vườn Bách Thảo”, tức “Sở Thú HàNội”. Tôi cũng thuộc lòng bài thơ”Nhớ Rừng” của thi sĩ Thế Lữ; bằng một bút pháp ẩn dụ, tượng trưng, thi nhân đã diễn tả tâm trạng của “chúa sơn lâm”, ngày xưa tung hoành, tự do chạy nhảy, mà nay bị nhốt trong chuồng, chịu cảnh làm thú tiêu khiển cho thiên hạ coi chơi. Khi thưởng thức những vần thơ đó, độc giả đều nhận ra: thi nhân muốn ÁM CHỈ các nhà Cánh Mạng như Chí sĩ Phan Bội Châu bị giam lỏng tại Bến Ngự, Huế).

4. Có ý kiến cho rằng: chữ “thuần hóa”, theo nghĩa Bóng, có thể ÁM CHỈ hai chiều, trong việc CẢI HÓA, CẢM HÓA, giáo dục  đứa trẻ. Một là, dùng sức mạnh, roi vọt để sửa phạt những đứa trẻ cứng đầu cứng cổ, vì nó thích “ưa nặng”; hai là, đối với những đứa thích “ưa nhẹ”, thì dùng “Yêu thương, bác ái, hay hợp tác chân thành, đối thọai thẳng thắn…”để  cảm hóa nó, để “thuần hóa”tính hung hăng, hung dữ, ngỗ nghịch của nó! Nhưng nếu áp dụng phương cách đó vào CHÍNH TRỊ, như có thể Liên Hiệp, Sống Chung Hòa Bình, Hòa Hõan..với một CHÍNH THỂ độc tài, chuyên chế, được không? Kinh Nghiệm cho thấy: cần phải thận trọng, vì không biết ai sẽ CẢM HÓA được ai, và ai đã bị ai HỦ HÓA!

5. Như đã giải nghĩa ở trên, chữ “THUẦN  HÓA”, theo nghĩa đen, chỉ đúng cho việc luyện tập những con sư tử, con voi, con ngựa, hay con chó.., nhưng đôi lúc, cũng  xẩy ra “tai nạn” bất ngờ, khi con vật trở lại bản năng tự nhiên, nổi giận, cắn chết chủ của nó!

Đối với CON NGƯỜI, có Ý chí, Tự Do, thì công việc:”Thuần Hóa, Cảm Hóa, hay “Thuần Phục” thật khó khăn vô vàn, vì như Chúa Cứu Thế đã phán:”Ta bảo anh em điều này: đừng sợ những kẻ giết được xác, mà sau đó không còn làm gì được nữa. Ta bảo cho anh em biết phải sợ ai: hãy sợ Đấng, sau khi đã giết chết rối, còn có quyền bỏ vào hỏa ngục..”( LUCA 12, 4-5). Do đó, trong các cuộc bách hại Đạo Công Giáo, vua quan có thể giam cầm, tra tấn, chém đầu hàng trăm ngàn người tín hữu, nhưng không thể lay chuyển được Niềm TIN vào Chúa.

Bởi vậy, dưới chế độ công an, khủng bố của CS, đa số dân chúng Việt Nam giữ thái độ“IM LẶNG”, không dám lên tiếng phản đối, thì không có nghĩa là đã bị “thuần hóa” theo chế độ. Chỉ trừ một thiểu số a dua, vì tư lợi, còn phần đông, trong THÂM TÂM không ai “Thuần Phục”một chế độ đàn áp TỰ DO, NHÂN QUYỀN. Chế độ độc tài CS, đã phạm lỗi lầm rất lớn, vì tưởng rằng có thể dùng võ lực để “thuần hóa” hay “CẢI TẠO” được Con Người có Ý CHÍ TỰ DO; trái lại, chỉ có Lẽ Phải và Tình Thương mới mong thuyết phục được Nhân Tâm tuân theo mà thôi!                                   

 

B. Ý Nghĩa Danh Từ “THA HÓA”

Có ý kiến cho rằng: dùng danh từ “THA HÓA” thay cho chữ“THUẦN HÓA”, thì thích hợp cho loài động vật và loài người nữa. Xin giải nghĩa gốc tích danh từ THA HÓA, và ý nghĩa của nó.

1.Danh Từ “ALIENATION” dịch sang Việt ngữ là: THA HÓA, hay VONG THÂN.

(Xin lưu ý: Tự Điển Trung Hoa dịch”Alienation, Alienated, Aliéné’ là: Sơ Ly, Sơ Cách, Cách Ly, Ly Gián, Dị Hóa..có nghĩa là : làm ly gián, làm cách biệt  bản thân con người ra, để trở thành XA CÁCH, XA LẠ với chính Mình.)

Vậy Ý nghĩa nguyên thủy của nó là gì và ai đã tạo ra nó? Một cách vắn tắt, danh từ này do các triết gia như Hegel, Fuerbach tạo ra và đã được Karl Max, trong “Thủ Bản 1844”, mượn lại và sửa đổi để áp dụng vào hai đề mục quan trọng trong Lý thuyết MácXít: Biện Chứng Pháp Duy Vật, và vấn đề  người THỢ bị THA HÓA.

2.Thế nào là tình trạng người THỢ bị Tha Hóa, theo quan điểm Macxít?

Các Mác giải thích: đóng được bàn ghế, chế ra máy cày, xe hơi..tất cả sản phẩm đó đều do công lao của người THỢ mà thôi! Nhưng trong chế độ Tư Bản, người Thợ chỉ được trả Công một phần nhỏ, còn chính những đồ vật do tay mình chế tạo ra, thì lại sang tay người KHÁC, tức thuộc về Ông Chủ nhà máy. Ông Chủ được quyền đem các sản phẩm đó ra thị trường bán để kiếm lời., và chính người Thợ đã làm ra đồ vật ấy, lại phải bỏ tiền túi ra để chuộc lại nó. Do đó, theo Mác giải thích, đồ vật (chính do tay Thợ làm ra) đã trở thành XA LẠ, CÁCH LY với người làm ra nó ( Sơ Ly, vì SƠ/phản nghĩa với THÂN), vì nó thành sở hữu của người KHÁC (THA Nhân), của Ông Chủ. (Đọc thêm:”Karl Max, Con Đường Huyễn Hoặc” Nguyễn Nam Châu, trang 7273..)

Cách giải nghĩa về “Hiện Tượng Kinh Tế”, theo quan điểm MácXít có hòan toàn đúng không? Theo các nhà phê bình Kinh tế, thì quan niệm của Các Mác chỉ đúng một phần mà thôi. Tuy người THỢ có Công làm ra cái bàn, nhưng cũng cần vốn để mua gỗ, và các dụng cụ; người Thơ muốn chế tạo ra máy cày, Xe hơi, cần Kỹ sư vẽ kiểu, cần tiền do tư bản bỏ ra mua các vật liệu..Bởi vậy, người THỢ được quyền hưởng một phần lương bổng xứng đáng với công lao, nhưng Tư Bản, giúp Vốn, giúp Tiền, cũng được chia phần lợi tức nữa!

(Chú thích: chữ THA HÓA, có ý nghĩa mạnh hơn chữ THUẦN HÓA, vì chữ Thuần hóa  để ám chỉ như một “HÌNH ẢNH” văn chương; trái lại, chữ THA HÓA, mang nội dung triết lý, chỉ sự phân ly, biến đổi bản chất, thân phận một con người)

 

C. SỨC PHẢN ỨNG MÃNH LIỆT của BỨC HÌNH “BỊT MIỆNG”

“Trăm năm “Bia Đá” thì mòn,

Ngàn năm “Bia Miệng” vẫn còn trơ trơ”( ca dao)

( có thể đổi chữ như):

“ Trăm năm Bia đá thì mòn,

Ngàn năm’BỊT MIỆNG” vẫn còn trơ trơ( ca dao thời đại)

1/Bức ảnh “BỊT MIỆNG” Cha Lý,  được các ký giả các hãng Thông tấn quốc tế như AP, BBC, ..loan đi khắp thế giới, trên các màn ảnh TV, Internet.., đã làm thế giới sửng sốt, kinh hòang đối với một chế độ man rợ, phản văn minh, dân quyền, ở giữa thế kỉ 21 này. Tất cả thế giới, kể cả những người vốn còn chút cảm tình với CS, cũng đều lên tiếng phản đối. Đây là một đòn chí tử,  giáng xuống đầu CS, mà bản chất cố hữu là luôn che dấu Sự THẬT,  Trong một cơn thác lọan, căm phẫn, không thể kiềm chế được, tên công an đã hành động một cách thô bạo , tự phơi bầy tính chất đàn áp của chế độ độc tài.

2/ Điều đáng mừng cho Dân Tộc Việt Nam đau khổ : nhờ sự Hy Sinh, Quả cảm của L.M Nguyễn Văn Lý, ngay giữa phiên tòa thanh thiên bạch nhật, dám đứng lên hô ”Đả Đảo CS”, nói thay cho đồng bào, mà một phần nào, đã đánh tan được những hiểu lầm, tạo lại được mối thịnh tình, tín nhiệm, cảm phục giữa giới đồng hương Công Giáo đối với các Tôn Giáo bạn cùng chung một cảnh ngộ bị tù đầy, cấm cách, đàn áp. Nhờ vậy, các giới Truyền Thông của Đồng Hương Việt Nam, không phân biệt Tôn giáo, như các đài Truyền Hình, Truyền Thanh, các bài bình luận trên Báo chi, Nguyệt san, hay các Báo trên các Mạng Internet, như: “Đối Thọai”, “Take2Tango”, “Đàn Chim Việt”, “Việt Báo, “Người Việt”…, đã mạnh mẽ lên án chế độ CS, và kêu gọi toàn dân đòi quyền Tự Do Ngôn Luận, Dân Quyền ,Dân chủ.

- Sức  Phản Quang của Bức Hình”BỊT MIỆNG” rất mãnh liệt, gây xúc động, có tác dụng CẢNH TỈNH một số Cơ Quan Truyền Thông hay một số Chức Sắc Tôn giáo xưa nay, thường chê trách lập trường tranh đấu của Cha Lý, nay cũng được Giác Ngộ để hòa hợp với cuộc  chống “Đối Thủ Chung” của Dân Tộc Việt Nam.

-Những phản ứng , tài liệu, ý kiến quá nhiều, không thể kể hết được, đã gom góp trong một tuyển tập: “Vụ Án LM Nguyễn Văn Lý & Lương Tâm Công Giáo”, đã được ra mắt công chúng, ngày Chủ nhật 13 tháng 5/ 2007, tại Wesminster, California.

3/ Trên bình diện Quốc tế, các Tổ chức bảo vệ Nhân Quyền, Tự Do Tôn Giáo, tại Thụy sĩ, Đức..đều phản đối chế độ độc tài..Đặc biệt, Hoa Kỳ, ví quá tin vào những lời hứa hẹn dối trá của CS, đã rút tên chúng ra khỏi những danh sách như CPC, thì nay các Nghi sĩ .trong “ Ủy Ban Quốc Tế vềTự Do Tôn Giáo của Quốc Hội Hoa Kỳ” đã  kêu gọi đưa Việt Nam trở lại danh sách các nước vi phạm Tự Do Tôn Giáo.

-Tổng Thống G.W.BUSH, có thể là người thất vọng nhất, vì bị lừa gạt một cách trắng trợn. Do đó, ngày 5/ 6/ 2007, Ông đã đi Praha(Tiệp), dự cuộc họp quốc tế về Dân Chủ, Nhân Quyền..đòi trả ngay Tự Do cho L.M Nguyễn văn Lý

-Ngày 22/6/2007, tại phòng bầu dục, Nhà Trắng, Tổng Thống Hoa kỳ cũng đã tuyên bố, một cách rõ ràng, ngắn gọn:”  it’s important for our friends (Vietnam) to have a strong commitment to human rights and freedom and democracy (một điều quan trọng là các bạn (Việt Nam) phải cam kết mạnh mẽ hơn trong vấn đề Nhân Quyền và Tự Do dân Chủ…).

- Tổng Thống Mỹ và các Nghi Sĩ trong Quốc Hội Hoa Kỳ, đã long trọng khánh thành “Tượng đài kỷ niệm hơn 100 triêu nạn nhân của chủ nghĩa cộng sản tòan thế giới..Bởi vậy, khi các nhà Lập pháp Hoa kỳ, dưới sự lãnh đạo của Bà Chủ tịch Hạ Viện Nancy Pelosi, tại trụ sỏ tòa Capitol, Ô.Triết đã bị phỏng vấn tơi bời, nên lúng túng chối quanh..

- Ông Triết cũng bị nhà báo danh tiếng Mỹ Wolf Blitzer phỏng vấn và đưa tấm hình”BỊT MIỆNG” cho coi. Và một cách miễn cưỡng, xấu hổ, Ông phải thừa nhận: việc tên Công an, mặc thường phục, có hai lính gác đứng hai bên,“BỊT MIỆNG” Linh Mục Nguyễn Văn Lý, tại phiên tòa ở Huế hồi 30/03/2007, là “KHÔNG ĐÚNG”

4/ Ngòai ra, Ông chủ tịch không được đón tiếp như một quốc khách, không có 21 phát súng bắn mừng, không được mời dự tiệc như vị quốc khách, ..nhưng ông và phái đoàn đi tới đâu, New York, Wasington, Dana Point (California) ..đều được các Đòan thể  kiều bào phản đối la hét bằng một rừng CỜ Vàng Quốc gia, ngàn ngàn biểu ngữ đòi Tư Do Nhân Quyền, nhất là Giơ cao Tấm Hình”BỊT MỊÊNG”..làm bằng chứng hùng hồn về bạo quyền độc tài CS.

5/Điều đáng phàn nàn là các báo như Nhân Dân, Tuổi Trẻ..đã CẮT XÉN , hoặc thêm bớt nhiều lời nói, đọan văn không có lợi cho Đảng CS. Làm như vậy, họ muốn “BỊT MIỆNG” cả Tổng Thống BUSH, các Vị Dân Biểu, Nghị sĩ Hoa Kỳ nữa!

Gần đây, Báo “Tuổi Trẻ”, số ra ngày 6/tháng 7/2007, đã nhắc lại câu trả lời của ô. Triết liên quan đến vụ án “BỊT MIỆNG L.M.Nguyễn Văn Lý” :”Ông ta vi phạm luật V.N.Đây hòan tòan là vấn đề pháp luật, không phải là vấn đề tôn Giáo. Việc xét xử Ông ta được Hội Đồng Giám Mục VN và Tòa Thánh Vatican đồng tình với chúng tôi”.

Lần này tưởng rằng có thể “BỊT MIỆNG được HĐGMVN, không ngờ, một PHẢN KHÁNG, một cách ngắn gọn, rõ ràng, qua Văn Thư chính thức của ĐGM Phao Lô Nguyễn Văn Hòa, Chủ Tịch Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, ngày 7/7/năm 2007, (ngày Song Thất, hay Tam Thất) như sau: “Câu trả lời của cụ Chủ Tịch Nước Nguyễn Minh Triết:Hội Đồng Giám Mục Việt Nam và Tòa Thánh Vatican cũng đồng tình với chúng tôi” là KHÔNG ĐÚNG SỰ THẬT.

Báo chí CS quen thói cắt xén, thêm bớt, xuyên tạc, đã giải thích SAI LẦM về ý nghĩa chữ “IM LẶNG”. Trong chế độ độc tài, công an trị, chữ “IM LẶNG”, hay”TỰ BỊT MIỆNG của người dân, không có nghĩa là :ĐỒNG TÌNH”, hay ĐỒNG Ý hoàn toàn với chính quyền, nhưng chỉ vì “SỢ HÃI”mà không dám mở miệng phản kháng. Nhiều khi, phải “Tự Bịt Miệng”  nếu tự do phản đối, chắc chắn sẽ bị bắt giam, như trường hợp L.M. Nguyễn Văn Lý. Bởi vậy, dân chúng nhẫn nhục chịu  “IM LẶNG” cho đến một giới hạn nào thôi! Nếu  quá sức chịu đựng, như câu tục ngữ nói:

“Tức nước ,vỡ bờ”,

 Bởi vậy, CS  hết còn “BỊT MIỆNG”, “Bịt Mắt’, “Bịt Tai”,   HĐGMVN, được nữa!

- Phái đoàn Tòa Thánh Vatican, do Mgr PIETRO PAROLI, Thứ Trưởng Ngọai giao và cũng là Trưởng Phái Đoàn Tòa Thánh đến thăm Việt nam, từ 5 đến 11/ tháng 3/ 2007, đã được  Đài Phát Thanh Vatican  phỏng vấn, ngay sau khi trở lại Roma, ngày 12/3/2007 và Mgr Paroli đã trả lời L.M Trần Đức Anh, Trưởng ban Việt ngữ,  như sau:

-Hỏi: Trong cuộc nói chuyện của Phái Đòan Tòa Thánh với chính quyền Việt Nam, có đề cập đế vụ Cha Nguyễn Văn Lý hay không?

-Đáp:…..Phái đòan Tòa Thánh đã nêu ý kiến rằng cần phải bảo đảm cho Cha Lý một cuộc xét xử đứng đắn, để Cha ấy có cơ hội tự biện hộ, và trong tư cách là Linh Mục, cho phép cha ấy được có những tiếp xúc với các Bề trên của Cha trong Giáo Hội.”

Như mọi người đều biết: Vụ án đã không được xét xử như Tòa Thánh đã yêu cầu. Và sau đó, Tòa Thánh cũng phàn nàn về việc công an, còng tay, “BỊT MIỆNG” và kết án L.M. Nguyễn văn Lý 8 năm tù ở và 5 năm quản chế!