Chuyện cha Lýbị bỏ tù tám năm trong một phiên toà bịt miệng làm tôi bức xúc buồn phiền. Tôi biểu đồng tình với nhiều người khi họthan phiền hành vi im lặng của các vị lãnh đạo giáo hội Việt Nam, trong cũng như ngoài nước. Nhưng tôi tự hỏi, là một cá nhân và là tín hữu Công Giáo, tôi có trách nhiệm gìtrước sự đàn áp tàn bạo của chế độ cọng sản Hà Nội mà phiên toà cha Lýgần đây đã bộc lộ một cách nhãn tiền?

Vào thập niên 1930, một tờ báo nổi tiếng ở Luân Đôn đã treo giải thưởng cho một bài luận văn viết về đề tài “Đâu là điều sai trái trong thế giới hiện nay?” Điều kiện của bài xuất sắc được chọn phải là bài ngắn nhất. Nhiều bài văn tuyệt hay với lýluận khúc chiết, lời lẽ hùng hồn đệnạp, nhưng tác giả Gilbert K. Chesterton đã được chọn với bài viết chỉ vỏn vẹn có hai chữ: “Chính tôi”.

Giao trách nhiệm hoặc đổ lỗi cho người khác là một việc dễlàm. Nhưng tôi có vô can trong vụ cha Lýkhông?

Chính tôi là người có trách nhiệm với chuyện cọng sản đàn áp cha Lý. Chính tôi là người có thể lên tiếng và hành động để hỗ trợ lýtưởng đòi tự do nhân quyền không phải chỉ cho cha mà còn cho cả dân tộc Việt Nam yêu dấu của tôi.

Lýtưởng thìlớn lao như thế, nhưng các việc làm của tôi chỉ là chuyện cá nhân, trong phạm vi địa phương; nhưng tôi tin rằng nếu kiên trì, chúng sẽ mang lại kết qủa. Câu nói của người Mỹ “All politics is local”—tất cả chuyện chính trị đều là chuyện địa phương, và châm ngôn tương tự của hãng Coca Cola “Think globally, act locally”—Suy nghĩ toàn thế giới, hoạt động tại địa phương—áp dụng trong trường hợp của tôi.

Tôi quyết định tham dự đêm thắp nến cho tự do Việt Nam ở địa phương của tôi. Tôi phải đến dự lễcầu bình an cho cha Lýtại một thánh đường gần nơi tôi cư ngụ. Tôi phổ biến rộng rãi bức hình cha Lýbị bịt miệng ở phiên tòa cọng sản ô nhục 30/3/07. Với các thân nhân bằng hữu, tôi nói chuyện cha Lývới họvà về các diễn biến đòi nhân quyền ở Việt Nam. Trong các buổi hội họp của các hội đoàn tôi tham gia, tôi cũng lên tiếng cho họbiết nỗi bức xúc của tôi.

Cùng với các bạn hữu, tôi kýthỉnh nguyện thư gửi các giới chức liên hệđể yêu cầu họcan thiệp cho cha Lývà các chiến sĩ tự do nhân quyền đang bị tù đày đàn áp ở Việt Nam.

Tôi sẽ rất cẩn trọng trong việc gửi tiền về giúp thân nhân và các dự án từ thiện tại quê nhà. Thay vìgiúp xây nhà thờ hoặc các cơ sở giáo hội, tôi tán thành việc tài trợ trang bị máy vi tính và hệthống Internet thông tin cho các giáo xứ, nhà dòng. Nếu đào tạo giáo dục con người là các dự án lâu nay tôi vẫn ủng hộ, tôi đề nghị các nơi đó mở các khoá huấn luyện về học thuyết xã hội công giáo… nhằm gây ýthức công bằng xã hội và nâng cao phẩm giá con người. Khi gửi tiền cho thân nhân bằng hữu, tôi sẽ giới hạn sốlượng và cho họbiết rằng tôi muốn chia sẻ sự gian khổ mà cha Lýđang bị gánh chịu. Tôi nhờ họxin lễnơi giáo xứ ở quê nhà để cầu nguyện cho cha Tađeô Nguyễn Văn Lývà xin họdành chút thìgiờ đến tham dự.

Tôi được biết có những nơi người ta biểu tình ôn hoà phản đối các giám mục từ Việt Nam sang, và vìvụ cha Lýtôi tán thành biểu tình và khi không thể đến tham dự, tôi hiệp thông trong tinh thần. Phản đối để gửi một thông điệp cho hàng giáo phẩm Việt Nam là điều nên làm vìtôi tin rằng làm thinh trong giai đọan hiện tại là thất sách, là một tín hiệu nhu nhược.

Có những thân nhân bằng hữu của tôi đi Việt Nam, tôi không ngăn cản vìtôi biết họđều có lýdo riêng. Nhưng tôi, tôi không đi, ít nhất là trong lúc nầy. Tôi không muốn người cọng sản cho rằng biến cốcha Lýlà chuyện nhỏ và mọi chuyện được diễn tiến bình thường. Chuyện người cọng sản đập phá ảnh tượng, trưng dụng thánh đường, cướp bóc đất đai tài sản của giáo hội đã là chuyện tôi đáng quan tâm, nhưng áp bức đày đọa con người, một cách ngang nhiên trơ tráo là sự sỉ nhục nghiêm trọng tôi cần phải bày tỏ thái độ.

Cha Lý, ngoài thiên chức tu hành đáng kính, xứng đáng được đối xử như là một con người, một công dân có các quyền căn bản, được bảo vệ. Là một người được cả thế giới biết đến mà còn bị đối xử bất công như vậy, thìnhững dân thường làm sao có được nhân quyền? Đó là điều làm tôi phẫn nộ.

Tôi vui mừng vìphái đoàn Toà Thánh trong chuyến đến Việt Nam hồi tháng Hai có đề cập chuyện cha Lývới nhà cầm quyền. Tôi lạc quan với viễn tượng tự do nhân quyền cho Việt Nam vìmặc dầu giáo quyền Việt Nam trong cũng như ngoài nước hoàn toàn yên lặng trước vụ cha Lý, nhiều tín hữu giáo dân đã lên tiếng phản đối cọng sản gắt gao và có các phản ứng cấp thời, thích hợp.

Tôi có vô can trong vụ cha Lýkhông? Thực sự, tôi có can dự vào vụ cha Lývìnếu tôi bàng quang và không ýthức các việc mình làm thìtôi đã tán thành hành vi đàn áp của chế độ. Tôi cần thay đổi não trạng và thái độ để không chờ đợi người khác khởi sự, mà chính tôi phải bắt đầu.•