Trở
lại Trang Nhà:Lm Thạch Linh Nguyễn Đình Đệ & Ls Nguyễn Công Bình
(tiếp theo số 29)
c) Cha mẹ của Samson được thiên thần hiện ra báo tin anh được thụ thai (Judges: 13), Zacaria được thiên thần hiện ra báo tin Gioan sanh ra. Chẳng lẽ Giuse không đáng được như Zacaria? Chẳng lẽ Giuse không được đầy ơn Thánh Thần như Ysave và Gioan Baotixita? Hỏi tức là trả lời. Vâng, Ngài được nhiều ơn Thánh Thần, đã được thiên thần đến truyền tin rồi và Giuse vâng lệnh làm đám cưới.
d) Giuse suy nghĩ và muốn rút lui đúng theo phản ứng loài người? Suy nghĩ, chọn lựa, phán đoán là món quà Chúa ban cho trí óc chúng ta. Thánh Giuse thích suy đi nghĩ lại lắm và hơi cứng đầu (xin nói đùa có lẽ Ngài và thánh Tôma cùng tuổi Sửu) Mt: 2 kể khi Giuse nhận lệnh đem Em Bé và Maria bỏ Ai Cập về lại quê hương song đi giữa đường thì Giuse chần chờ muốn rút lui vì nghe vua con còn dữ tợn hơn vua cha; làm thì làm song nghe ngóng tin tức, tình hình, suy nghĩ, không là rụt rè mà cẩn thận từng ly từng tí …. Giuse sợ cho tính mạng Giêsu. Khổ quá, Gabriel lại phải hiện ra lần thứ hai để soi dẫn “kẻ cứng đầu” mắng mỏ rằng ý Chúa lắm khi không đúng như loài người tính toán dù theo thiện chí. Cũng thế, Giuse bị tauta gây kinh hoàng, thiên thần phải hiện ra đến 2 lần mới chịu theo Ý Chúa làm cha làm chồng. Giuse thì công chính.
Óc tưởng tượng của ta về ông già lụ khụ Giuse như là cha của Maria và ông nội của Giêsu. Tôi tin rằng cặp cô dâu chú rể Maria Giuse đẹp đôi khiến bà con trầm trồ khen thưởng, mà lại còn xứng đôi về đức hạnh đến nỗi Gabriel và các thiên thần cũng phải ngẩn ngơ vì cô dâu thì đầy ơn phúc và tinh tuyền, chú rể thì công chính và thánh thiện. Maria có nhiều đức tính để được Chúa chọn thì Giuse cũng có nhiều đức tính của người chồng, người cha hoàn hảo: rất đẹp trai, rắn rỏi, rành nghề xây cất, mạnh khoẻ lại có kiến thức rộng, rành phương hướng, biết lo xa để có thể đi trong sa mạc nhiều ngày, biết sơ tiếng Hy Lạp phổ thông và tiếng Ai Cập để sẵn sàng sống nơi xứ lạ. Song cũng đầy Ơn Chúa để dạy dỗ Giêsu nên người, để dậy Giêsu đọc kinh, để làm theo đúng Ý Chúa. Giuse thì công chính.
Giuse, chồng Maria là người công chính. Giuse không muốn deigmatizo / làm ô nhục Maria, (và bào thai Thánh) thì định âm thầm apoluo rút lui.
Q19-2: Deigmatizo (Latin traducere): Đọc theo tự điển, Deigmatizo không là sỉ nhục bình thường mà là hành vi vô bằng cớ bêu nhục thậm tệ với ác tâm dù chưa công bố sự sỉ nhục ấy ra. Traducere cùng nghĩa song nặng nghĩa về lời hơn là hành động (English tranduce: slander and falsely speak evil of a person) cũng có nghĩa là buộc dây vào cổ phạm nhân đã bị truy tố dẫn đi giết như dẫn súc vật Trừ Mt. 1:19 dùng chữ deigmatizo tracucere 1 lần, Cựu Ước không có chữ tương đương song các TM vẽ rõ hình ảnh Giêsu vô tội bị deigmatizo traducere nhục mạ vô bằng rồi bị lôi cổ đi đóng đanh Phao lô 2 lần dùng para-deigmatizo ý nghĩa nhẹ hơn deigmatizo (1) bỏ đạo, chối Chúa là một tội ác, là đóng đinh Chúa thêm một lần nữa, và paradeigmatizo Thiên Chúa (Do Thái 6:4 – tôi đọc hai chữ đóng đinh là deigmatizo) (2) Chúa Giêsu toàn thắng khải hoàn và đã paradeigmatizo mọi quyền lực thần thiêng (Satan và sự chết) và tiêu diệt chúng (Col. 2:15)
Xin đọc: Giuse đã bị tauta / haec khủng hoảng, chỉ vỉ nghĩ rằng thân phận mình sâu bọ vô tư cách không dám làm chồng, làm cha, không dám deigmatizo, hạ nhục, bêu nhục Maria và bào thai Giêsu. Mong là đọc như thế vừa đúng theo văn phạm, ý nghĩa, lại đúng theo cả bộ Kinh Thánh. Tôi khẳng định Giuse không hề nghĩ đến việc apoluo repudiare (nghĩa rất xa) ly dị ruồng rẫy Maria và Bào Thai cả.
Theo tự điển, tôi không dám dịch deigmatizo ra tố giác / expose her to the law. Deigmatizo chẳng hề có nghĩa tố cáo. Ráng dịch như thế sai đi nghĩa vì nếu Giuse nghĩ đến thai hoang thì đã có bằng cớ qủa tang mà truy tố. Matthêu không viết espereazo hay sukophanteo là vô bằng vu cáo thủ lợi với ác ý không cần chủ tâm gây sỉ nhục. (Lc 3:14, 1 Pet 3:16). Matthêu cũng không viết Kategoreo / accusare là tố cáo. Vd: Họ hỏi Chúa để có lý do tố cáo Ngài chữa bệnh ngày sabat (Mt 12:10). Họ tố cáo Chúa với Pilato. (Mt 27:12), Chúa Giêsu nói: Các ông đừng tưởng Ta tố cáo các ông với Thiên Chúa Cha, mà người tố cáo các ông là Maisen (Jn 5:45). Giuse không truy tố, tố giác Maria Tôi an tâm gạch bỏ chữ tố giác.
Q19-3: Giuse đã nghĩ âm thầm oγςiμμ / apoluo / rút lui. Đọc theo tự điển, Apoluo / dimittere: ra đi, phóng thích… Chúa Giêsu cho đám đông rút lui Mt 14:22. Pilato phóng thích Barabbas và ra lệnh đóng đinh Chúa. Mt 27:15, 17, 21, và 26. Sự thực trớ trêu: Giêsu là Con Của Cha phải bị giết để Barabbas cũng có nghĩa là con của cha đại diện loài người có tôi được apoluo tha thứ, bỏ qua. Chúa dậy ta xin: Và tha nợ chúng con như chúng con cũng tha kẻ mắc nợ chúng con Etdimitte nobis debia nostra sicut et nos dimittimus debitoribus notris Hãy tha thứ (apoluo) lầm lỗi kẻ khác và các con sẽ được tha thứ Chúa nói như thế (Lc 6:37). Tiếc rằng mấy bản dịch apoluo là ly dị, vừa cực kỳ phi lý, vừa sai luật Maisen. Tôi an tâm gạch bỏ chữ ly dị.
Xin đọc là Giuse bị onar khủng hoảng nên chỉ muốn apoluo rút lui mong Chúa bỏ qua cho trách nhiệm. Xa hơn chỉ có thể nghĩ rằng Giuse đã xin Chúa cho ra đi vì con đã “xong” bổn phận cho mượn tên rồi. Apoluo cũng có nghĩa xa là chết như dùng trong bài ca Nunc dimittis – xin Chúa cho con nay ra đi bình an - của ông già đạo đức Simeon với tâm trạng thoả mãn sau khi được bế ẵm em bé Giêsu và hiểu rằng Ơn Cứu Độ đã đến (Luca: 2). Nói Giuse muốn ly dị Maria qủa tình đặt thêm vào miệng Matthêu các điều ngài chẳng hề nghĩ đến. Nói như vậy là deigmatizo Giuse, Maria và cả Matthêu nữa. Theo văn phạm, tôi không thể đọc Giuse muốn ly dị Maria.
Q19-4: Tại sao Bào Thai làm Giuse “bị phobeo” hãi hùng mà muốn lẳng lặng xin apoluo / rút lui? Tội ác Satan và tổ tiên loài người phạm là muốn bằng Thiên Chúa. Ngay Maria chỉ dám xưng là “Này là nô lệ (doule)” của Chúa. Caipha theo luật Do Thiái xử tử Giêsu không cần đến nhân chứng (sai luật thủ tục) vì nghe Giêsu xưng mình là Con Thiên Chúa. Ngang bằng Trời, kể cả xưng làm Con Trời là đại tội. Ai dám tự hào mình là cha, là mẹ Chúa Trời? Maria đã phobeo sợ hãi khủng khiếp khi nô lệ tôi mọi được chọn làm Mẹ của Thiên Chúa. Và Giuse cũng bị phobeo khi “bị” Thiên Chúa chọn làm Cha Giêsu dù là cha nuôi. Chúa Giêsu dậy ta Lậy Cha Trên Trời / Pater Noster song chính Giêsu gọi Gius Maria là bố mẹ pater mater (Lc 2). Giuse suy đi nghĩ lại các điều ấy, đã muốn rút lui. Ý Cha thể thiên dưói đất cũng như trên trời. Giuse Maria chỉ biết dâng hai tiếng Xin Vâng. Nếu hiểu rằng thiên thần Gabriel chờ đén khi Giuse đã hạ quyết tâm, nghĩ Giêsu là hoang thai mời chịu thình lình “báo mộng” thì quả Chúa Thánh Thần “sơ sót lầm lẫn y như loài người”. Hiểu như thế là deigmatizo Giêsu, Giuse, Maria và cả Matthêu nữa.
Q19-5: Làm chồng thôi, tại sao điều ấy làm Giuse kinh hoàng? Maria thương yêu Giuse song không được phép gọi là “mình ơi” hay “nhà tôi” kiểu VN. Do Thai nam trọng nữ khinh buộc Maria phải gọi Giuse là baal / My Lord / Ông Chủ. Giuse kinh hoàng vì đấng tinh tuyền Mẹ của Thiên Chúa gọi mình là baal, nghe Giêsu gọi là bố. Bên Tầu cũng thế, vợ gọi chồng là phu quân, phu là người lớn / ông, quân là chủ, là vua. Vợ chỉ là phụ, vợ chồng VN gọi nhau mình ơi (chính thân tôi ơi, rất sát Lời Chúa trong Mt 19) vì ngàn xưa không kỳ thị giữa đàn ông đàn bà (anh hùng tuy nữ giới hai vua Trưng, dành lại đất nước năm 40-43 khoảng 6 năm sau ngày Chúa chịu nạn giải thoát loài người).
(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đàn Giáo Dân số 30 tháng 5/2004 trang 83)
