THÔNG ĐIỆP MÙA CHAY 2004
Của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolồ II
Anh chị em quư mến !
1. Qua nghi thức xức tro, thời gian cung hiến cho Mùa Chay đă khởi sự, trong suốt mùa này phụng vụ lại mời gọi các tín hữu sống tinh thần hối cải tận gốc rễ, với ḷng trông cậy vào ḷng thương xót thần thiêng. Đề tài năm nay là – « Ai tiếp rước một trẻ nhỏ như em bé này v́ danh Ta, là tiếp rước chính Ta » (Mt 18, 5) – cho chúng ta cơ hội suy tư về điều kiện sống của các em nhỏ ngày nay, Chúa Giêsu kêu gọi các em đến với Người và coi các em như là gương mẫu cho những ai muốn trở nên môn đệ của Người. Những lời của Chúa Giêsu khuyến khích chúng ta xem xét lại phương cách mà các em được đối xử trong các gia đ́nh, trong xă hội văn minh và trong Giáo Hội. Những lời này cũng gợi lên việc khám phá lại ḷng đơn sơ và niềm cậy trông mà các Kitô hữu phải khai triển, khi noi theo gươngCon Thiên Chúa là Đấng đă chia sẻ thân phận của các em nhỏ và của những kẻ khó nghèo. Về điểm này, thánh nữ Clara thành Axidi (Assise) vẫn thường thích nói về Người : « Sinh trong hang đá, Người đă sống khó nghèo dưới thế gian và c̣n bị trần truồng trên thập giá » (Testament, Sources franciscaines số 2841).
Chúa Giêsu yêu mến các em nhỏ và dành cho các em một t́nh thương đặc biệt, « v́ ḷng đơn sơ và niềm vui sống của các em, v́ tính hồn nhiên và đức tin đáng thán phục của các em. » (Angélus du 18 dcèmbre 1994). Bởi vậy, Người ước muốn cộng đoàn mở rộng đôi cánh tay và con tim của ḿnh như cộng đoàn đă mở ra để đón tiếp chính Người : Ai đón tiếp một trẻ nhỏ như em nhỏ này v́ danh Ta, là đón tiếp chính Ta » (Mt 18, 5). Chúa Giêsu đặt để các « anh em của chúng ta nhất là những người bé nhỏ » về phía các em nhỏ, nghĩa là những kẻ khốn cùng,những người thiếu thốn, những kẻ đói khát, những người khách lạ, những kẻ trần truồng, những người đau yếu, những kẻ tù đày. Đón tiếp và yêu thương họ, hay ngược lại, đối xử với họ cách lạnh nhạt hay xua đuổi họ, có nghĩa là đối xử với Người như vậy, v́ qua họ Người hiện diện một cách đặc biệt.
2. Phúc Âm kể lại thời thơ ấu của Chúa Giêsu trong ngôi nhà nghèo nàn thành Nagiarét, trong đó, Người đă vâng phục cha mẹ của Người, « Người lớn lên trong sự khôn ngoan, trong ân sủng, dưới cái nh́n của Thiên Chúa và của người đời » ( Lc 2, 25). Khi trở nên trẻ thơ, Người đă muốn chia sẻ kinh nghiệm cuộc sống con người. « Chính Người đă tự lột bỏ chính ḿnh, - thánh Phaolồ đă viết – khi mặc lấy thân phận tôi đ̣i. Trở nên giống loài người và được coi như một người với hành vi của chỉ của một con người, chính Người đă hạ ḿnh xuống để vâng lời cho đến chết, và chết trên thập giá » (Ph 2, 7-8). Khi Người lên mười hai tuổi, Người đă ở lại trong Đền Thánh Giêrusalem, Người đă trả lời cha mẹ Người đang lo lắng t́m Người : « Làm sao cha mẹ lại t́m kiếm con ? Cha mẹ lại chẳng biết à ? Con phải ở lại trong nhà của Cha con ». (Lc 2, 49). Thực ra, tất cả cuộc sống của Người đă được ghi đậm bởi sự vâng phục đầy ḷng trông cậy và hiếu thảo đối với Cha trên trời. Người đă nói : « Thức ăn của Ta là làm theo ư của Đấng đă sai Ta đi để chu toàn công tŕnh của Người » (Gn 4, 34). Suốt trong những năm sống công khai, người đă lặp đi lặp lại nhiều lần rằng chỉ có những người biết trở nên như các trẻ nhỏ mới được vào Nước Trời ( Mt 18, 3 ; Mc 10, 15 ; Lc 18, 17 ; Gn 3, 3). Trong những lần Người giảng dạy, trẻ nhỏ đă trở nên h́nh ảnh hùng hồn của người môn đệ, là kẻ được mời gọi đi theo Thầy thần thiêng với ḷng ngoan ngoăn của một trẻ thơ : « Ai trở nên bé nhỏ như em nhỏ này, kẻ đó là người lớn nhất trong Nước Trời » (Mt 18, 4). « Trở nên » bé nhỏ và « đón tiếp » các em nhỏ : là hai h́nh thức của cùng một giáo huấn mà Chúa muốn nhắc lại cho các môn đệ của Người ngày nay. Chỉ có kẻ nào trở nên « bé nhỏ » trong khuôn khổ để yêu thương đón tiếp anh em ḿnh nhất là những người « bé nhỏ » nhất.
3. Có nhiều tín hữu trung thành tuân theo giáo huấn của Chúa. Cha muốn nhắc lại ở đây có các bậc cha mẹ đă không ngần ngại đảm trách một gia đ́nh đông con, những bậc làm cha làm mẹ, thay v́ để ưu tiên vào việc t́m kiếm sự thành công có tính cách nghề nghiệp và kiếm sống, đă tận tâm tận lực truyền đạt cho con cái ḿnh giá trị nhân bản và tôn giáo là những giá trị đă cống hiến ư nghĩa đích thực cho cuộc sống. Cha cũng nghĩ tới với một ḷng thán phục đầy biết ơn những người đang cẩn thận chăm sóc việc đào tạo các em nhỏ gặp khó khăn và những người đang thoa dịu nổi khổ đau của các em nhỏ và những người thân thương của các em v́ tranh chấp và bạo lực gây nên, bởi sự thiếu nước uống và thực phẩm, bởi việc bị bắt buộc phải di tản, cũng như bởi những h́nh thức bất công khác đang xảy ra trên thế giới. Tuy nhiên, trước với tấm ḷng quảng đại như vậy, cũng cần phải công nhận rằng c̣n có những kẻ ích kỷ không « đón nhận » trẻ nhỏ. C̣n có những em thiếu niên đang bị tổn thương vô cùng v́ sự bạo hành của người lớn : trong việc lạm dụng tính dục, đưa đẩy các em vào con đường dâm đảng, lao đầu vào con đường buôn bán và nghiện ngập ma túy, những em nhỏ bị bắt phải lao công kiếm sống hay bị lôi cuốn vào cuộc chiến, các em nhỏ vô tội luôn luôn bị ám ảnh bởi sự đồi trụy gia đ́nh ; những em nhi đồng bị hủy hoại bởi nạn buôn lậu các bộ phận và cơ thể con người cách đê tiện. Và phải nói ǵ về thảm kịch của bệnh liệt kháng (sida) với những hậu quả tàn phá khủng khiếp ở Phi Châu? Vấn đề hiện thời là có hàng triệu người lây nhiễm bởi tai họa này và trong số những người đó, phần đồng là những kẻ đă bị lây nhiễm từ khi vừa sinh ra. Nhân loại không thể nào nhắm mắt trước thảm họa đầy lo lắng này!
4. Những em nhỏ này đă phạm tội ǵ mà đáng phải chịu đau khổ như vậy? Về phương diện nhân bản, thật khó, vả lại có thể nói là không thể nào mà trả lời cho câu hỏi đáng lo ngại này. Chỉ có đức tin mới giúp chúng ta tiến vào trong vực thẳm đau khổ sâu đậm này. Khi tự «vâng lời cho đến chết và chết trên thập giá» (Ph 2, 8), Chúa Giêsu đă mang trên Người đau khổ của con người và đă chiếu sáng trên đau khổ ánh sáng sống lại rực rỡ của Người. Nhờ sự chết của Người, Người đă chiến thắng sự chết măi măi. Suốt trong Mùa Chay, chúng ta chuẩn bị sống lại Mầu Nhiệm phục sinh là mầu nhiệm phản chiếu ánh sáng hy vọng trên tất cả cuộc đời của chúng ta, ngay cả trên phương diện phức tạp nhất và đau thương nhất của nó. Tuần Thánh sẽ đề nghị với chúng ta một lần nữa mầu nhiệm cứu chuộc này qua những nghi thức gợi ư của Tam Nhật phục sinh. Anh chị em quư mến, chúng ta hăy tiến vào lộ tŕnh của Mùa Chay, được thôi thúc bởi ước muốn cầu nguyện mạnh liệt hơn và chú trọng hơn đối với những người đang sống trong cảnh thiếu thốn. Ước ǵ Mùa Chay là một cơ hội hữu ích cho mỗi người để họ có thể đặc biệt, trong gia đ́nh và xă hội, dành riêng một sự lưu tâm đáng kể đối với các em nhỏ : v́ các em là tương lai của nhân loại.
5. Trong kinh « Lạy Cha », với ḷng đơn sơ là bản tính của các em nhỏ, chúng ta hăy dâng lên Chúa khi gọi Ngài, như Chúa Giêsu đă dạy chúng ta , « Abba », Lạy Cha. Lạy Cha chúng con ! Suốt trong Mùa Chay, hăy luôn luôn lặp lại lời nguyện này, hăy lặp lại với ḷng nhiệt thành sâu xa. Khi gọi Thiên Chúa là « Cha chúng con », chúng ta tự nh́n nhận chúng ta là con cái của Ngài và chúng ta tự cảm nhận chúng ta là anh em với nhau. Bằng cách đó, chúng ta mới dễ dàng mở rộng con tim của ḿnh cho các em nhỏ, theo lời mời gọi của Chúa Giêsu : « Ai tiếp rước một em nhỏ như em bé này v́ danh Ta, là họ tiếp rước chính Ta » (Mt 18, 5). Trong tâm t́nh này, nhờ lời cầu bầu của Mẹ Maria, Mẹ Ngôi Lời Thiên Chúa làm Người và là Mẹ của nhân loại, Cha khẩn cầu Thiên Chúa ban phước lành xuống trên mỗi người trong anh chị em.
Từ điện Vatican, ngày mồng 8 tháng 12 năm 2003.
Giáo Hoàng Gioan Phaolồ II
Lm Hoàng Văn Nghĩa chuyển ngữ