Thời Điểm Linh Mục  NGUYỄN HỮU LỄ: TÔI PHẢI SỐNG

 

Lm. Trần Cao Tường

 

 (tiếp theo số 27)

"Không bao giờ oán trách con người, không bao giờ thù hận con người, không bao giờ tiêu diệt con người, nhưng phải bằng mọi cách loại bỏ bất cứ chế độ xấu xa nào đă khuyến khích và dung dưỡng sự hận thù giữa người với người, và thay vào đó một xă hội lành mạnh để con người được phát triển phần Lương Thiện của ḿnh.” " Không một chế độ nào dùng họng súng và nhà tù để cai trị mà vững bền được, chỉ có ḷng nhân mới cảm hóa con người."

Như thế " Tôi Phải Sống" không phải là một tập bút kư mang màu sắc chính trị nào cả, mà là một lời chứng hùng hồn về sức mạnh của T́nh Thương thắng được bạo tàn, mở ra một viễn kiến về một b́nh minh dân tộc, vượt lên trên được mọi xung khắc để góp phần khai triển bộ Kinh Tin dân tộc.

"KHI CON NGƯỜI T̀M RA LẼ SỐNG." (Man's Search For Meaning)

Từ trong trại "tập trung sát tế" thời Đức Quốc Xă, Viktor Frankl đă t́m ra lẽ sống c̣n và giúp nhiều bạn tù Do Thái đứng vững giữa những đấy đọa tột cùng. Frankl bị mất hết người thân trong gia đ́nh, thân xác bị lột trần, nhân phẩm bị tước đoạt, mà vẫn c̣n là ḿnh, mà vẫn cứ là ḿnh. Và ông đă để lại cho nhân loại một cuốn sách mỏng nhưng mang giá trị siêu việt về tâm lư, tâm linh và giáo khoa. Đó là cuốn " Khi Con Người T́m Ra Lẽ Sống," (Man's Search For Meaning) với khám phá về Logo-therapy. Khám phá đó là: Con người khác con vật ở chổ biết tự thức về bản ngă của ḿnh, mang tự do căn bản để chọn lựa thái độ sống ḿnh vẫn cứ là ḿnh trong bất cứ hoàn cảnh nào. Khi mọi thứ quyền khác bị tước đoạt th́ ḿnh vẫn c̣n cái quyền căn bản đó. Và khi con người đă t́m ra lư do để sống, th́ không một quyền lực nào hay hoàn cảnh nghiệt ngă nào lay chuyển nổi. Sở dĩ có những người phải tự tử v́ thấy đời buồn chán, phi lư và tẻ lạnh. Hăy bắt đầu làm một cái ǵ cho ḿnh và giúp người khác được th́ t́m ra được lẽ sống. Stephen Covey đă áp dụng thành công vào trong chương tŕnh " The Seven Habits of Highly Effective People " rất nổi tiếng ngày nay.

So sánh như vậy ta mới thấy "Tôi Phải Sống" quả là một tác phẩm lớn và giá trị về văn chương cũng như đường hướng. Chuyện kể của Viktor Frankl rất khô khan và đầy tính lư luận. Đang khi "Tôi Phải Sống" lại rất sống động hào hứng đọc mà không rời ra nổi. Những chuyện "ngày xưa c̣n bé" kể lại lần đầu được đi Sài g̣n th́ tuyệt quá. Tôi có cảm tưởng chuyện "Tô Phở Đầu Đời" hay hơn Phở Tráng trong Miếng Ngon Hà Nội của Vũ Bằng xa. Hạnh phúc dân ḿnh giản đơn vậy đó mà người ta lại đưa cho bánh vẽ cùng với những trái bom. Nhiều người đọc "Tôi Phải Sống" với một cung cách hơi lạ đời: cứ xụt xùi thương cảm khóc một hồi rồi lại phá ra cười. Cái cười thật tinh vi hóm hỉnh lẫn xả láng. Cười xong rồi lại khóc! Khổ sở vậy đấy mà cứ phải đọc!

Trong "Tôi Phải Sống," nhiều lần những tù nhân khốn khổ đă dùng những cái cười để gọi là ngạo nghễ "cười vào mặt nhân gian." Cười để thấy rằng những người đang hành hạ ḿnh thực ra chẳng có quyền ǵ trên ḿnh cả. Như chuyện Lm. Phạm Quư Ḥa "bị ngựa đá," chuyện Lm. Trần Văn Nghị v́ quá thương t́nh cho anh em một cái khăn tay mà bị đánh nhừ tử rồi bị cùm bảy ngày đêm. Thế mà vẫn nhe răng cười hề hề...

Một khi đă thấy được lẽ để sống, thấy được một sứ mạng để đi tới th́ không ǵ chế ngự được nữa. Đó là trường hợp khi 28 anh em linh mục được thả về mà tác giả phải ở lại một ḿnh. Cái cảm giác bị bỏ rơi cô đơn tuyệt vọng quá xót xa thân phận ḿnh. Nhưng "qua sáng ngày, tôi cảm thấy ḿnh đă trở nên một con người khác," khi nhận ra tiếng Chúa: " Cha muốn con tiếp tục ở lại đây với những tù nhân khốn khổ c̣n lại, để con yêu thương, an ủi, giúp đỡ và chia xẻ đời con với ho...." (trang 552)

(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đàn Giáo Dân số 28 tháng 3/2004 trang 100)

Trở lại Trang Nhà: