SÁCH SÁNG THẾ VÀ NÉT GẤP ĐÔI
Trần Công Tiến - Tiến Sĩ Triết Học
Sách Sáng Thế là sách đầu tiên của Thánh Kinh . Nó chứa đựng tư tưởng căn bản của Thánh Kinh . Nói cách khác nó là nguồn suối từ đó Thánh Kinh phải được giảng giải. Thánh Kinh quy định Đạo cho đời sống của con người hầu con người có thể vào nước trời hay thiên đàng. Vậy qua Sách Sáng Thế chúng ta có thể nh́n thấy Đạo đó như thế nào?
1. Vâng lời Thiên Chúa và sống trong địa đàng
Thiên Chúa sáng tạo nên A-đam và Ê-và. Thiên Chúa để cho họ sống trong vườn Ê-đen hay địa đàng. Họ ở đó và Thiên Chúa bảo họ được ăn mọi trái của các cây, ngoại trừ trái của cây trường sinh ở giữa vườn cho biết điều thiện điều ác. Như vậy nếu họ tuân theo lời của Thiên Chúa, họ sẽ tiếp tục ở trong địa đàng.
Con người như trẻ thơ không biết điều thiện điều ác. Thiên Chúa cho họ làm “bá chủ cá biển, chim trời, gia súc, dă thú, tất cả mặt đất và mọi giống ḅ trên mặt đất ” (Sáng Thế 1:26). Xem ra con người sẽ sống trong địa đàng một cách an nhàn. Thiên Chúa phán: “Ta ban cho các ngươi mọi thứ cỏ mang hạt giống trên khắp mặt đất, và mọi thứ cây có trái mang hạt giống, để làm lương thực cho các ngươi. C̣n đối với mọi dă thú, chim trời và mọi vật ḅ dưới mặt đất mà có sinh khí, ta ban cho chúng mọi thứ cỏ xanh tươi để làm lương thực .”(Sáng Thế 2:29-30). Thiên Chúa đă tạo nên người đàn ông và, v́ người đàn ông không t́m được một trợ tá xứng đáng nơi các con vật, Thiên Chúa lại tạo nên người đàn bà: Họ gắn bó với nhau như một xương một thịt. Như vậy địa đàng là nơi con người được an nhàn, hạnh phúc, không phải vất vả v́ cơm bánh và có bạn tâm t́nh: mọi sự Thiên Chúa đă lo cho hết.
2. Giống Thiên Chúa
Sách Sáng Thế viết: “Thiên Chúa sáng tạo con người theo h́nh ảnh ḿnh. Thiên Chúa sáng tạo con người theo h́nh ảnh của Thiên Chúa. Thiên Chúa sáng tạo con người có nam có nữ ”.(Sáng Thế 1:27).
Chúng ta có thể hiểu rằng theo câu nói đó Thiên Chúa có h́nh ảnh giống chúng ta, tức là cũng có mắt, mũi, miệng, chân, tay và thân thể giống chúng ta. Đó là cách hiểu thông thường. Trong bức tranh tạo nên người đàn ông, Thiên Chúa được họa như một con người. Khi nói đến Thiên Chúa, người ta hay nghĩ đến một ông vua nào đó đang ngự trên thiên đàng nơi một vùng trời nào đó. Mơ ước của con người là sau khi chết được lên ở nơi cơi hạnh phúc đó.
Tuy nhiên câu nói trên cũng có thể hiểu rằng con người, nếu nó muốn là con người, phải sống theo h́nh ảnh hay lời của Thiên Chúa. Để hiểu rơ câu nói này hơn, chúng ta nên nh́n vào sự Thiên Chúa sáng tạo các sinh vật. Chúng ta thấy Thiên Chúa sáng tạo các sinh vật: thủy quái, gia súc, loài ḅ sát, dă thú, chim trời. Các con vật này Thiên Chúa không sáng tạo theo h́nh ảnh của Thiên Chúa. Như vậy con người khác các con vật khác ở điểm con người giống Thiên Chúa và các con vật không giống Thiên Chúa. Điều này lại nói rằng nếu con người không giống Thiên Chúa, nó sẽ giống các con vật khác, ít nhất ở điểm chúng không giống Thiên Chúa. Như vậy chính sự giống Thiên Chúa làm con người khác các con vật khác.
Thiên Chúa có điều ǵ đặc biệt? Con rắn nói với Ê-và: “Nhưng Thiên Chúa biết ngày nào ông bà ăn trái cây đó, mắt ông bà sẽ mở ra, và ông bà sẽ nên như những vị thần biết điều thiện điều ác .”(Sáng Thế 3:5) Vậy biết phân biệt giữa thiện và ác là một đặc tính nổi bật của các thần linh. Các con vật không biết điều đó và con người trước khi ăn trái cấm không biết điều đó. Chính Thiên Chúa cũng nói (với các thần linh) về A-đam và Ê-và sau khi họ ăn trái cấm: “Này giờ đây con người đă trở thành một kẻ trong chúng ta, biết điều thiện điều ác. Bây giờ đừng để nó hái cả trái cây trường sinh mà ăn và được sống măi .” (Sáng Thế 3:21)
Người đàn ông và vợ sống trong địa đàng và dù họ trần truồng, họ không thấy hổ thẹn trước mặt nhau. Cứ theo Sách Sáng Thế, nếu họ không ăn trái của cây biết thiện biết ác, họ không biết phân biệt thiện và ác. Cũng vẫn theo Sách Sáng Thế, Thiên Chúa và các thần linh biết phân biệt thiện và ác. Các con vật khác con người cũng giống con người (trước khi ăn trái cấm) không biết phân biệt thiện với ác.
Thực tế là con người đă ăn trái cấm và đă biết phân biệt thiện và ác. Sau khi ăn trái cấm, A-đam và Ê-và thấy ḿnh trần truồng và biết xấu hổ. Xấu hổ là t́nh cảm nhận biết sự khác biệt giữa lành và dữ. Khi người ta không c̣n biết xấu hổ, người ta trở nên giống súc vật không biết sự khác biệt giữa lành và dữ. Chính sự biết phân biệt thiện và ác làm cho con người giống thần linh.
3. Sa đọa, ra khỏi địa đàng; trần gian: khổ cực, sự chết và tội lỗi
Con rắn được kể là con vật khôn ngoan nhất. Thiên Chúa cấm A-đam và Ê-và không được ăn cây cho biết thiện và ác ở giữa vườn v́ nếu họ ăn, họ sẽ phải chết. Nhưng họ đă ăn trái cấm. Sự họ ăn trái cấm được gọi là sa đọa. Như vậy sa đọa là không nghe lời Thiên Chúa. Kết quả của không nghe lời Thiên Chúa là bị đuổi ra khỏi vườn địa đàng.
Thiên Chúa phán với A-đam: “V́ ngươi đă nghe lời vợ và ăn trái cây mà ta đă truyền cho người rằng ‘Ngươi đừng ăn nó’, nên đất đai bị nguyền rủa v́ ngươi; ngươi sẽ phải cực nhọc mọi ngày trong đời ngươi, mới kiếm được miếng ăn từ đất mà ra. Đất đai sẽ trổ sinh gai góc cho ngươi, ngươi sẽ ăn cỏ ngoài đồng. Ngươi sẽ phải đổ mồ hôi trán mới có bánh ăn, cho đến khi trở về với đất, ngươi đă được lấy ra. Ngươi là bụi đất, và sẽ trở về với bụi đất .”(Sáng Thế 3:17-19). Vậy không nghe lời Thiên Chúa con người bị đuổi ra khỏi địa đàng hay miền hạnh phúc và vào miền đất khổ cực. Hơn thế nữa. nó c̣n phải trở về với cát bụi từ đó nó đă được sáng tạo ra. Xem ra cứ ở địa đàng, con người sẽ sống không những hạnh phúc mà c̣n vĩnh cửu, mặc dù nó bị cấm ăn trái của cây trường sinh.
(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đàn Giáo Dân số 28 tháng 3/2004 trang 117)