MỐI LIÊN HỆ Giáo Sĩ – Tu Sĩ – Giáo Dân
(Do ông Nguyễn Xuân Hân với tư cách là Chủ Tịch CĐCGVN Giáo Phận Orange thuyết tŕnh tại Đại Hội LĐCGVN/HK kỳ IV tổ chức tại Đại Học Chapman, Nam Caliornia từ ngày 10 đến 13/8/1998)
Kính Thưa Quư Cha và quư vị
Thật hânh hạnh cho tôi được Hội Đồng Tổ Chức Đại Hội ky IV mời tham dự với tư cách thuyết tŕnh viên đề tài “Mối Liên Hệ Giáo Sĩ, Tu Sĩ – Giáo Dân”. Trong phạm vi thời gian cho phép, tôi chỉ xin mạn phép đóng góp một vài nhận định và cảm nghiệm riêng với tư cách của một giáo dân đă từng tham gia các hoạt động trong Cộng Đồng Dân Chúa và tôi cũng chỉ xin nói lên những liên hệ của giáo dân và vị chủ chiên, người mà giáo dân có liên hệ nhiều nhất.
Thưa quư cha và quư vị
1. Người giáo dân VN trong Xă Hội hôm nay Người giáo dân VN sống trên đất Mỹ 23 năm qua đă đạt được sự trưởng thành về mặt đạo và đời qua các sinh hoạt trong cộng đồng, được học hỏi và làm quen với các hoạt động Công Giáo tiến hành qua các Chương tŕnh mục vụ xă hội, văn hóa và văn nghệ.
Nhờ vào các khóa tĩnh tâm, cấm pḥng, người giáo dân càng ngày càng ư thức được trách nhiệm của ḿnh trong các công cuộc rao giảng tin mừng, khi ghi nhận là có nhiều dấu chỉ cho thấy Chúa Thánh Linh đang trao cho người giáo dân một vai tṛ quan trọng trong đệ tam thiên niên sắp tới một thời kỳ có thể mệnh danh là thời đại của giáo dân.
Trong khi sinh hoạt, giáo dân cũng biết áp dụng những kinh nghiệm và học vấn đạt được qua các công ăn việc làm và đặc biệt trong lănh vực lănh đạo chỉ huy, nghệ thuật xử thế, quản trị tổ chức vv….
Phần nhận định về vai tṛ người Giáo Sĩ trong xă hội hôm nay chắc chắn Đức Ông Nguyễn Đức Tiến sẽ đề cập đến trong bài nói chuyện của Ngài.
2. Mối Tương quan giữa Giáo Sĩ và giáo :
Giáo dân là thành phần chính trong Giáo Hội. Nếu so sánh với một quốc gia trần thế th́ giáo dân chính là dân của một quốc gia đó. Nên chính v́ thế mà một số giáo sĩ vẫn c̣n thói quen gọi giáo dân là “Dân”, ngầm hiểu ḿnh là “Vua” và giáo dân là dân của ḿnh. Đây không phải là một quan niệm sai lầm nếu chúng ta h́nh dung h́nh ảnh mà Chúa Giêsu thường nhắc tới trong Phúc Âm: “Chủ chiên và đàn chiên”.
Trong quá khứ tại Việt Nam, người giáo dân thường được coi là thành phần ít học, c̣n các giáo sĩ là những vị đă được đào tạo học hỏi nhiều năm với lối sống tận hiến, có khả năng dẫn dắt giáo dân về đường linh hồn mà c̣n được ăn học đến nơi đến chốn, trở thành người khôn ngoan có thể hướng dẫn luôn đời sống hàng ngày của giáo dân và giúp họ nhiều việc.
Mối tương quan như thế giữa cha và con vẫn được duy tŕ nhiều nơi trong những thập niên trước 60, 70. Tuy nhiên theo đà tiến triển người giáo dân càng ngày càng có cơ hội học hỏi, mở mang kiến thức. Một số giáo dân ư thức trách nhiệm của ḿnh, đă đem sự hiểu biết cùng với các cha xây dựng cộng đoàn, hướng dẫn giáo dân. Nhưng trên thực tế, v́ cái lề thói cũ vẫn c̣n ảnh hưởng, vị chủ chiên cũng như người giáo dân đều không thấy rơ khả năng và phạm vi hoạt động rộng lớn của giáo hội trong công cuộc mở mang nước Chúa. Giáo dân vẫn c̣n thứ mặc cảm nào đó khi cộng tác với vị chủ chiên của ḿnh. C̣n vị chủ chiên th́ một số vẫn xem giáo dân cộng sự viên với ḿnh như người chỉ đâu làm đó hay để sai vặt mà thôi.
Trở lại với hoàn cảnh xă hội hôm nay như đă nói ở trên, giáo dân đă có cơ hội để học hỏi và phát triển khả năng về nhiều lănh vực mà vị chủ chiên của họ do nhiệm vụ và hoàn cảnh nào đó thấy không cần và cũng không có mấy cơ hội để t́m hiểu, học hỏi.
Nếu quan niệm tin mừng của Chúa Kitô phải được rao truyền ở mọi nơi và mọi môi trường, th́ giáo dân có thể đem khả năng và kinh nghiệm ở ngoài đời mà họ đă nắm vững, thành công mỹ măn để truyền bá tin mừng trong môi trường và lănh vực họ đang sinh hoạt. Giáo dân có thể đến được nhiều chỗ, gặp được nhiều người mà vai tṛ chủ chiên không thể đến được và gặp được.
Người giáo dân hôm nay phức tạp hơn trước, họ đặt nhiều kỳ vọng ở nơi chủ chiên hay linh hướng để được song tiến đồng hành , họ coi chủ chiên luôn luôn là kim chỉ nam, người giảng dậy yêu thương, là tư tế, là thầy dậy. Nên họ nh́n vào mọi khía cạnh của chủ chiên qua đời sống và việc làm. Họ luôn luôn tin tưởng vào vị linh hướng của họ, người đă được học hỏi về đời sống tận hiến và là những mục tử có khả năng hướng dẫn, cảm thông và ḥa hợp với họ chứ không phải chỉ là thuần tuư quản trị. Một điều mà người giáo dân thường quên là những chủ chiên này có tất cả bản tính và nhu cầu như họ. Như cha Đỗ Thanh Hà đă nói: “Linh mục chúng tôi chẳng phải là thần thánh ǵ cả mà là chỉ những b́nh bằng sành mỏng ḍn như bao nhiêu người khác”.
(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đàn Giáo Dân số 28 tháng 3/2004 trang 45)