MỐI TƯƠNG QUAN GIỮA GIÁO SĨ, TU SĨ VÀ GIÁO DÂN
(Đề tài thuyết tŕnh tại Đại Hội IV Liên Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ, ngày 11.7.1998 tại Orange County, California)
Lm. Phêrô Đinh Ngọc Quế, CSsR
I. Căn bản:
Nhờ bí tích rửa tội do máu và nước chảy ra từ cạnh sườn Chúa Giêsu, mọi Kitô hữu trở thành con cái Thiên Chúa. Do đó tất cả đều là chi thể của Nhiệm Thể Đức Giêsu Kitô mà Chúa Giêsu làm đầu.
Trong một thân thể có nhiều chi thể khác nhau. Nhưng tất cả các chi thể ấy đều cùng phục vụ một thân thể cả. Giáo Hội của Chúa Giêsu cũng thế. Đức Giáo Hoàng, các giáo sĩ, tu sĩ và giáo dân, mỗi người một phần việc, qua sự phối hợp của Đức Chúa Thánh Thần, đều hoạt động quy về một mục đích: xây dựng Hội Thánh, mở rộng Hội Thánh, thăng tiến Hội Thánh, đưa Hội Thánh Chúa mỗi ngày một sát gần cùng đích là quy tụ mọi loài, mọi vật dưới quyền của Đức Giêsu Kitô là Vua để cùng Ngài chúc vinh Thiên Chúa muôn đời (1 Cor 15:27-28; 3:23).
Trong thực tế, giáo dân, tu sĩ, giáo sĩ làm thế nào để đạt đến mục đích ấy trong việc mở mang Nước Chúa, xây dựng Giáo Hội, thăng tiến Giáo Hội?
Thánh Công Đồng Vaticanô II trong nhiều văn kiện nói về từng thành phần Dân Chúa cách rất rơ ràng và khuyến khích có mối liên kết chặt chẽ để đẩy mạnh công việc truyền giáo cách đắc lực hơn.
Những văn kiện ta có: H Chế Tín Lư về Giáo Hội “Lumen gentium”, Sắc Lệnh về Hiệp Nhất “Unitatis redintegratio”, Sắc Lệnh về Nhiệm Vụ của các Giám Mục trong Giáo Hội “Christus Dominus”, Sắc Lệnh về Canh Tân Thích Nghi Đời Sống Tu Ḍng “Perfectae caritatis”, Sắc Lệnh về Tông Đồ Giáo Dân “Apostolicam actuositatem”, Sắc Lệnh về Hoạt Động Truyền Giáo “Ad gentes”, Sắc Lệnh về Chức Vụ và Đời Sống Linh Mục “Presbyterorum ordinis”, Hiến Chế Mục Vụ về Giáo Hội trong Thế Giới Ngày Nay “Gaudium et spes”.
Tất cả những văn kiện này nói lên mối quan tâm của Hội Thánh về từng thành phần Dân Chúa và cũng để cho những thành phần này sau khi hiểu rơ về bản chất, tinh thần của ḿnh, có cái nh́n chung hầu mạnh mẽ hợp tác với nhau làm cho Nhiệm Thể Chúa Giêsu càng ngày càng thêm mạnh về thể lượng, nhất là về đàng tinh thần, xứng đáng làm đèn soi sáng thế gian, làm muối mặn ướp cho nhân trần khỏi bị tan ră hư mất về phần rỗi.
II. Bản Chất và Sứ Mạng Phổ Quát của Giáo:
Chúng ta học hỏi điều này để có thể thực thi mối tương quan giữa giáo sĩ, tu sĩ và giáo dân một cách hài ḥa và chính đáng Hiến Chế Tín Lư về Giáo Hội (Lumen gentium) tŕnh bày mầu nhiệm Giáo Hội trong ư định cứu rỗi của Thiên Chúa như Thánh kinh đă mặc khải:
1. Giáo Hội khai sinh và hoạt động từ Mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi:
Ư định tự do của Chúa Cha hằng hữu được thực hiện qua sứ mạng của Chúa con, và được thánh hóa của Chúa Thánh Thần (Eph 1:4-5, 10; 1 Cor 10:17; Rom 8:15-16, 26; Eph 4:11-12; 1 Cor 12:4; Gal 5:22). Như vậy Giáo Lư Công Giáo về Giáo Hội được xây dựng trên tín điều căn bản của Kitô giáo; tức là, Giáo Hội phổ quát xuất hiện như một dân tộc được hiệp nhất giữa Chúa Cha, Chúa con và Chúa Thánh Thần. Như thế, Thiên Chúa hiện diện và hoạt động trong công cuộc cứu độ.
2. Giáo Hội thực tại hữu h́nh và thiêng liêng:
Giáo Hội là bí tích cứu rỗi, là dấu hiệu hữu h́nh của ơn cứu rỗi vô h́nh và là dụng cụ của quyền năng Thiên Chúa. Trong Giáo Hội phải phân biệt nhưng không được phân tán – hai khía cạnh nhân loại và thần linh. Trong thực tại phức tạp này, Giáo Hội là dấu hiệu có Chúa Thánh Thần hiện diện và chính Ngài sẽ hoàn tất ơn cứu độ của những người được tuyển chọn trong Giáo Hội và nhờ Giáo Hội.
Giáo Hội thánh thiện thật, nhưng một trật cũng luôn đ̣i được thanh tẩy: tội lỗi tồn tại trong Giáo Hội nhưng Giáo Hội lại được Chúa Thánh Thần thánh hóa sâu xa. Do 2 đặc tính này mà công cuộc cứu độ luôn được thực hiện dưới dấu chỉ khó nghèo và bách hại: đó chính là con đường Giáo Hội phải dấn thân để theo gương Chúa Giêsu. Đường của Chúa Giêsu là đường Thánh Giá. Giáo Hội là Giáo Hội của tội nhân nên luôn cần được thanh tẩy.
Vậy Giáo Hội không c̣n thánh thiện nữa sao?
Kết luận như vậy là sai. Chúng ta không chỉ nên nh́n vào toàn bộ con số những chi thể, nhưng hăy nh́n vào một cái ǵ khác trong Giáo Hội. Giáo Hội là một xă hội do Chúa Kitô thiết lập và được Chúa Thánh Thần làm cho sống động chỉ với mục đích chiến đấu và chiến thắng tội lỗi. Đó chính là lư do và là cách thức thánh thiện tinh tuyền của Giáo Hội: chắc hẳn không phải nơi chi thể hay thủ lănh, nhưng là trong chính yếu tính. Giáo Hội là Hiền Thê không t́ ố, không bụi nhơ, nhưng chỉ hiện hữu nơi trần gian này trong t́nh trạng chuẩn bị.
Giáo Hội sẽ toàn thắng trên chặng đường nguy khó này, nhưng chỉ có thể nhờ sự bác ái và nhẫn nại của Thánh Thần mới có thể lướt thắng được trở ngại dồn dập. Những yếu đuối, những khó khăn, những thiếu sót của Giáo Hội, của một xă hội trần gian không phải là những ảo tưởng, nhưng chúng có thật. Cuộc chiến thắng của Giáo Hội Chúa trên tất cả những nghịch cảnh này không phải là giả tưởng, nhưng là cuộc chiến thắng thật sự cho người có ḷng tin. Như vậy, Giáo Hội thật sự mặc khải mầu nhiệm Chúa Kitô dù vẫn c̣n mây đen mờ tối cho đến khi có ánh sáng huy hoàng chiếu so
III. Phẩm Trật trong Giáo Hội:
(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đàn Giáo Dân số 28 tháng 3/2004 trang 43)