Trở
lại Trang Nhà:Những Tấm Gương Sống Đạo Giữa Đời
Lê Thiên & Lê Tinh Thông (sưu tầm & biên khảo)
DOM HELDER CAMARA
(1909-1999)
Giám mục Đỏ?
“Khi tôi cho người nghèo ăn, người ta bảo tôi là một vị thánh. Khi tôi hỏi v́
sao họ nghèo, th́ người ta lại nói tôi là cộng sản.”
Đức Tổng Giám Mục Dom Helder Camara đă từng đắng cay tâm sự như thế, khi ngài bị
gán cho biệt danh “giám mục đỏ."
Tiến tới thiên chức linh mục
Dom Helder Camara sinh ngày 07-2-1909, tại Fortaleza, tiểu bang Céara thuộc vùng Đông bắc nghèo nàn của nước Ba Tây (Brazil), Nam Mỹ. Camara là người con thứ 11 của một gia đ́nh 13 người con (5 người chết năm 1905 v́ dịch cúm), thân phụ là José Camara Filho, làm quản thủ tài liệu cho một hăng phim thương mại; thân mẫu là Adelaide Pessoa Cérara, cô giáo một trường sơ học. Cha cậu Camara tuy không có ḷng đạo, song cũng đă phát biểu một câu nói để đời cho cậu con trai có ư muốn đi tu làm linh mục: “Con à! Con có biết linh mục cần phải thế nào không? Linh mục và ích kỷ không thể nào đi đôi với nhau được. Linh mục phải chịu cực nhọc, phải hy sinh tận tụy.” Câu nói ấy đánh động ḷng cậu bé; cậu không muốn sống ích kỷ. Cậu thầm nhủ: “Ḿnh phải sống cuộc đời hy sinh tận tụy cho người khác. Ḿnh phải làm linh mục.” Với quyết tâm đó, lên 14 tuổi (năm 1923), Dom Helder Camara vào Chủng viện Fortaleza.
Nhờ học lực xuất sắc và sớm hội đủ các đức tính cần thiết cho chức vụ linh mục,
Dom Helder Camara được Bề Trên đồng ư cho làm đơn chịu chức linh mục lúc vừa
tṛn 22 tuổi với điều kiện phải đệ đơn xin phép chuẩn về hạn tuổi nơi Ṭa Tổng
Giám Mục sở tại. Và ngày 15-8-1931, Dom Helder Camara thụ phong linh mục.
Sau Thánh Lễ Mở Tay, vị tân linh mục đọc một bài cám ơn bằng những ngôn từ hoa mỹ và lời văn trau chuốt ra vẻ thông thái. Một linh mục cựu giáo sư của ngài nghe vậy bèn đến gặp riêng dạy cho một bài học: “Cha ơi! Cha đừng điên kiểu vậy nữa! Cha sẽ nói chuyện với đám quần chúng thấp hèn cơ mà. Cha phải dùng lời lẽ đơn sơ tự nhiên với họ chứ.” Đó là một bài học mà Cha Camara sẽ học nằm ḷng và thực hành suốt đời ḿnh, một bước đi xích gần tới những con người chơn chất nhất và bất hạnh nhất.
Giám mục của PhongTtrào Canh Tân trong Giáo Hội
Ngày 20-4-1952, Dom Helder Camara được cất nhắc lên chức giám mục lúc vừa tṛn 43 tuổi. Ngài chọn khẩu hiệu mục vụ “IN MANUS TUAS – TRONG TAY CHÚA”. Khẩu hiệu ấy sẽ là kim chỉ nam cho các việc mục vụ xă hội của Đức Giám Mục Dom Helder Camara sau này: Ngài quyết trọn đời phó thác mọi sự TRONG TAY CHÚA.
Năm 1955, trên cương vị Tổng Thư Kư Hội Đồng Giám Mục Ba Tây, một Hội đồng mà ngài đă có sáng kiến thành lập, Đức Cha Helder Camara lại thành công trong việc triệu tập một Hội Nghị Chung đầu tiên các Giám Mục toàn Châu Mỹ La-Tinh để tiến tới thành lập Hội Đồng Giám Mục Châu Mỹ La-Tinh (CELAM [1] ) do ngài khởi xướng. Hội Đồng này hiện vẫn tồn tại và là biểu tượng của sức mạnh Đức Tin Công giáo toàn châu Mỹ La-Tinh.
Từ năm 1952 tới năm 1964, Đức Giám Mục Dom Helder Camara đảm trách vai tṛ Tổng Thư Kư Hội Đồng Giám Mục Ba Tây và cũng là nhân vật then chốt của Hội Đồng Giám Mục Châu Mỹ La-Tinh. Ngài có cơ hội cấy men lư tưởng của ngài vào các hội đồng này là xây nền móng và cổ vơ sự tác động hỗ tương giữa các Giám Mục Ba Tây và Châu Mỹ La-Tinh để đưa Giáo Hội Công Giáo xích gần hơn tới xă hội, một xă hội đầy dẫy những khó khăn phức tạp trong đó đại đa số quần chúng phải chịu đủ mọi sự thiếu thốn cùng cực. Ngài ước mong chính các giám mục phải vừa có tinh thần tu đức vừa có tâm thức xă hội.
Tại các cuộc họp của Công Đồng Vaticanô II (1962-1965), Đức Cha Helder Camara nổi bật trong việc cổ súy và đóng góp tâm trí vào nỗ lực cải cách kỷ cương và canh tân cơ cấu của Giáo Hội. Ngài là thành viên tích cực của nhiều ủy ban quan trọng trong Công Đồng, như Ủy Ban Tông Đồ Giáo Dân, Ủy Ban Kỷ Luật Giáo Sĩ và Ủy Ban các Phương Tiện Truyền Thông Xă Hội.
(Xin xem tiếp trong Diễn Đàn Giáo Dân số 24 tháng 10/2003 trang 112)
