NGƯỜI MỤC TỬ NHÂN LÀNH HÔM NAY
Gs. Nguyễn Chính Kết
1. Mục tử tốt và xấu trong xă hội và Giáo Hội
Xă hội nào cũng đều có tổ chức, cơ cấu, trong đó luôn luôn có những người lănh đạo, điều khiển. Trong các tôn giáo cũng thế. Trong lịch sử Do-thái, những người lănh đạo dân chúng được gọi là mục tử (Gr 10, 21; Ed 37, 23–24 ): chẳng hạn như vua Sa-un, vua Đa-vít. Ki-tô Giáo, vốn tiếp nối truyền thống Do-thái, cũng gọi những người lănh đạo trong Giáo Hội (như Linh Mục, Mục Sư, Giám Mục, Hồng Y, Giáo Hoàng) là Mục Tử. Những Mục Tử hay những người lănh đạo ấy thường được xă hội hay tôn giáo tạo cho những điều kiện thuận lợi và trao cho những phương tiện hữu hiệu để có thể thi hành hữu hiệu công việc lănh đạo đó: chẳng hạn địa vị, chức vụ, quyền bính, tiền bạc, tiếng nói... Những điều kiện và phương tiện này là một thứ dao hai lưỡi. Nó có thể giúp các mục tử hay các nhà lănh đạo phục vụ dân chúng hay các tín hữu hữu hiệu hơn. Nhưng nó có thể làm tha hóa, biến chất các mục tử khi sử dụng nó. Và nó cũng có thể bị những kẻ lắm tham vọng t́m cách đạt tới để lợi dụng nó, để phục vụ cho những tham vọng hay lợi ích cá nhân của ḿnh, của gia đ́nh hay phe nhóm ḿnh.
Như vậy, chiếu theo thái độ đối với những điều kiện và phương tiện mà xă hội hay tôn giáo dành cho những người lănh đạo hay mục tử, ta có thể có 2 loại mục tử tương ứng:
Mục tử tốt - là những người lănh đạo thật sự có ư hướng phục vụ dân chúng hay các tín hữu, chứ không nhằm lợi ích cho riêng ḿnh. Họ sử dụng những điều kiện hay phương tiện xă hội hay Giáo Hội trao cho hoàn toàn để phục vụ tha nhân và công ích.
Mục tử xấu - là những người lănh đạo không nhắm phục vụ dân chúng, mà nhắm đạt được những điều kiện và phương tiện thuận lợi kia để hưởng thụ hoặc chỉ để thăng tiến bản thân, thỏa măn những tham vọng riêng tư.
Loại sau này c̣n bao gồm những mục tử bị tha hóa, là những người lănh đạo khởi đầu có ư hướng tốt, nhưng khi tiếp xúc hay sử dụng những điều kiện hay phương tiện xă hội trao cho, th́ bị chúng hấp dẫn, mê hoặc và làm cho biến chất, để cuối cùng trở thành những mục tử xấu.
2. Mục tử tốt và xấu trong bài Tin Mừng và trong Thánh Kinh
Trong bài Tin Mừng (Ga 10, 11–18), Đức Giê-su mô tả và đối chiếu hai loại mục tử ấy: một loại được gọi là Mục Tử Nhân Lành, c̣n loại kia là kẻ chăn chiên thuê.
Mục Tử Nhân Lành th́: “hy sinh mạng sống ḿnh cho đàn chiên ”, “tôi biết chiên của tôi, và chiên của tôi biết tôi... chúng sẽ nghe tiếng tôi ”. Ngài tự nhận ḿnh chính là mục tử loại này. Trong Thánh Kinh có rất nhiều câu mô tả những đức tính tốt của những Mục Tử Nhân Lành, mà chính Thiên Chúa là mô h́nh gương mẫu nhất:
– Yêu thương, tŕu mến chiên với tất cả tâm hồn: “Chúa tập trung cả đàn chiên dưới cánh tay: lũ chiên con, Người ấp ủ vào ḷng, bầy chiên mẹ, cũng tận t́nh dẫn dắt ” (Is 40, 11).
– Yêu quư từng con chiên, một con cũng như cả trăm con: “Ai có một trăm con chiên mà có một con đi lạc, lại không để chín mươi chín con kia trên núi mà đi t́m con chiên lạc sao ? Và nếu may mà t́m được, người ấy vui mừng v́ con chiên đó, hơn là v́ chín mươi chín con không bị lạc ” (Mt 18, 12-13).
– Lo cho chiên, tạo những điều kiện tốt đẹp cho chiên: “Ta sẽ chăn dắt chúng trong đồng cỏ tốt tươi và chuồng của chúng sẽ ở trên các núi cao. Tại đó chúng sẽ nằm nghỉ trong chuồng êm ái, sẽ đi ăn trong những đồng cỏ mầu mỡ ” (Ed 34, 14).
– Làm cho chiên được sống no ấm, hạnh phúc: “Chúa chăn dắt tôi, tôi chẳng thiếu thốn ǵ” (Tv 23, 1); làm chiên luôn vững dạ v́ được bảo vệ: “Dầu qua lũng âm u con sợ ǵ nguy khốn, v́ có Chúa ở cùng. Côn trượng Ngài bảo vệ, con vững dạ an tâm” (23, 4).
– Tinh thần trách nhiệm đối với đàn chiên rất cao: “Con nào bị mất, Ta sẽ đi t́m; con nào đi lạc, Ta sẽ đưa về; con nào bị thương, Ta sẽ băng bó; con nào bệnh tật, Ta sẽ làm cho mạnh; con nào béo mập, con nào khoẻ mạnh, Ta sẽ canh chừng ” (Ed 34, 16).
– Cứu thoát, giải phóng đàn chiên: “Thiên Chúa sẽ cứu thoát dân Người, như mục tử cứu thoát đàn chiên ” (Dc 9, 16).
Tóm lại, người Mục Tử tốt thật sự yêu thương đàn chiên, sẵn sàng hy sinh cho sự an nguy và hạnh phúc của đàn chiên. Thậm chí như Đức Giê-su, người Mục Tử tuyệt vời nhất, sẵn sàng hy sinh cả mạng sống ḿnh: coi sự sống c̣n của đàn chiên quư hơn cả sự sống ḿnh.
(Xin xem tiếp trong Diễn Đàn Giáo Dân số 24 tháng 10/2003 trang 34)