MẸ TÊRÊXA THÀNH CALCUTTA (1910-1997)
Mẹ Têrêxa sinh ngày 26-8-1910 tại Skopje, một thành phố nằm ở bước ngoặt của lịch sử vùng Balkan. Là con út của ông bà Nikola và Drane Bojaxhiu, được Rửa Tội với tên gọi là Gonxha Agnes, rước Ḿnh Thánh Chúa lần đầu lúc mới 5 tuổi rưỡi và lănh Phép Thêm Sức tháng 11 năm 1916. Người Cha qua đời đột ngột khi Gonxha mới 8 tuổi, lúc đó gia đ́nh lâm vào cảnh khó khăn tài chính. Người Mẹ tiếp tục nuôi nấng, dạy dỗ các con rất nghiêm túc nhưng vẫn luôn luôn với t́nh thương dạt dào. Ảnh hưởng của người mẹ tác động rất lớn đến tính t́nh và ơn gọi của đứa con gái út. Năm 18 tuổi, Gonxha ao ước trở thành nhà truyền giáo nên đă từ giă gia đ́nh hồi tháng 9, 1928 để gia nhập Viện Đức Nữ Đồng Trinh Maria, thuộc Ḍng các Nữ Tu Loreto ở Ái Nhĩ Lan (Ireland). Tại đây Gonxha nhận tên gọi ‘Nữ Tu Mary Têrêxa’, tên của Thánh Têrêxa thành Lisieux, tức Têrêxa Hài Đồng Giêsu. Tháng 12, nữ tu Têrêxa lên đường đi Ấn Độ, đến Calcutta ngày 6 tháng Giêng năm 1929. Sau khi khấn lần đầu vào tháng 5, 1931, Chị Têrêxa được gởi đến phục vụ Cộng Đồng Loreto Entally tại Calcutta và dạy học ở Trường Nữ St.Mary’s School. Ngày 24-5, 1937, Chị Têrêxa Khấn Trọn Đời, trở thành như lời Chị nói “người bạn muôn đời của Chúa Giêsu ”. Chị tiếp tục dạy ở St. Mary’s School và năm 1944 trở thành hiệu trưởng. Kể từ lúc đó Chị được gọi là Mẹ Têrêxa.
Ngày 10/9/1946 trên chuyến xe lửa từ Calcutta đến Darjeling để tham dự cuộc tĩnh tâm thường niên, Mẹ Têrêxa được Chúa đánh động và soi sáng thành lập một tu hội, các Nữ Tu Truyền Giáo Bác Ái, dấn thân phục vụ những kẻ nghèo nhứt trong đám người nghèo. Gần 2 năm thử thách và đắn đo suy nghĩ, Mẹ Têrêxa mới được phép khởi công xây dựng cộng đồng tu sinh của Mẹ. Ngày 17-8-1948, Mẹ lần đầu tiên mặc áo ḍng trắng viền xanh và ra đi khỏi cổng Tu Viện Loreto mến yêu để bước vào thế giới của người nghèo hèn. Sau một khóa học ngắn về nghiệp vụ y tá do các Nữ Tu Y Tế Truyền Giáo ở Patna hướng dẫn, Mẹ Têrêxa trở lại Calcutta và tạm trú với các Nữ Tu Tiểu Muội Người Nghèo. Ngày 21-12 Mẹ ra đi t́m đến những hang cùng ngơ hẽm lần đầu tiên để thăm các gia đ́nh nghèo, rửa các vết thương của trẻ con, săn sóc người già nằm hấp hối trên đường phố và người phụ nữ sắp chết v́ đói và lao phổi. Mẹ bắt đầu mỗi ngày làm việc bằng cách kết hiệp với Chúa Giêsu trong Phép Thánh Thể và sau đó ra đi, tay cầm tràng hạt, để t́m kiếm và phục vụ Chúa trong “những kẻ vô thừa nhận, những người bất hạnh bị đời quên lăng hay bị xă hội ruồng rẫy. Sau vài tháng, một số cựu học sinh của Mẹ lần lượt nối gót theo Mẹ.
Ngày 7-10-1950 tu hội mới của các Nữ Tu Truyền Giáo Bác Ái chính thức được thiết lập trong Tổng Giáo Phận Calcutta. Trong đầu thập niên 1960, Mẹ Têrêxa bắt đầu gởi các nữ tu đến các vùng khác tại Ấn Độ. Sau đó Tu Hội lan rộng khắp thế giới, bắt đầu tại Venezuela, Roma, Tanzania, và hầu như có mặt trên mọi lục địa. Khởi sự năm 1980 và trong suốt thập niên 1990, Mẹ Têrêxa thành lập Tu Hội tại hầu hết các nước Cộng sản, gồm có cựu Liên Bang Sô-Viết, Albania và Cuba.
Năm 1963, Mẹ Têrêxa lập Tu Hội các Sư Huynh Truyền Giáo Bác Ái, và năm 1976 lập Ḍng các Nữ Tu Chiêm Niệm, năm 1979, các Sư Huynh Chiêm Niệm, và năm 1984 các Linh Mục Truyền Giáo Bác Ái. Mẹ c̣n lập các Tổ Chức đời như các Đồng Nghiệp của Mẹ Têrêxa và Các Đồng Nghiệp Bệnh Hoạn và Đau Khổ, cộng tác với những người khác niềm tin tôn giáo và quốc tịch nhưng cùng chia sẻ với Mẹ tinh thần cầu nguyện, đơn sơ, hy sinh và công việc tông đồ khiêm tốn phục vụ người nghèo. Sau đó Mẹ lập Hội các Giáo Dân Truyền Giáo Bác Ái và năm 1981 lập Phong Trào Ḿnh Thánh Chúa dành cho Linh Mục, là “một phương cách đơn sơ để nên thánh” dành cho những ai muốn chia sẻ với ơn đặc sủng và tinh thần của Mẹ Têrêxa.
Thế giới bắt đầu chú ư đến các công việc bác ái của Mẹ Têrêxa và đă trao cho Mẹ nhiều giải thưởng, nổi bật là Giải Nobel Ḥa B́nh năm 1979, mà Mẹ coi đó là để “sáng danh Chúa và nhân danh kẻ nghèo” chứ không phải vinh danh Mẹ. Vào khoảng 1997, Tu Hội của Mẹ Têrêxa đă lên đến gần 4000 nữ tu và được phân phối trong 610 tổ chức tại 123 quốc gia. Tháng Ba 1997, Mẹ Têrêxa chúc lành nữ tu kế vị Mẹ trong chức vụ Mẹ Tổng Bề Trên các Nữ Tu Truyền Giáo Bác Ái và sau đó Mẹ thực hiện thêm một chuyến xuất ngoại. Sau khi gặp ĐGH Gioan Phaolô II lần cuối cùng, Mẹ Têrêxa trở về Calcutta và trải qua những tuần lễ cuối cùng để tiếp khách và huấn luyện các nữ tu của Mẹ. Ngày 5-9-1997, cuộc sống dương thế của Mẹ chấm dứt. Mẹ được chính phủ Ấn Độ làm lễ quốc táng và thi hài Mẹ được an nghỉ trong Nhà Mẹ của các Nữ Tu Truyền Giáo Bác Ái. Ngôi mộ của Mẹ không bao lâu sau đă sớm trở thành nơi hành hương và cầu nguyện cho mọi người thuộc các niềm tin tôn giáo khác nhau, giàu cũng như nghèo. Mẹ Têrêxa đúng là một “Nhà Truyền Giáo Bác Ái”, là “Mẹ của Kẻ Nghèo”.
Dáng người nhỏ bé, vững vàng trong đức tin, Mẹ Têrêxa thành Calcutta đă được giao phó sứ mệnh loan truyền ḷng Chúa khao khát yêu thương nhân loại, đặc biệt những kẻ nghèo hèn nhứt trong đám người nghèo. Mẹ Têrêxa thường tâm sự: “Thiên Chúa vẫn c̣n yêu thương thế gian và Người gởi bạn và tôi mang t́nh yêu và ḷng thương xót của Người đến với kẻ nghèo .” Mẹ Têrêxa là một tâm hồn tràn đầy ánh sáng Chúa Kitô, tràn trề t́nh yêu nồng cháy đối với Chúa và mănh liệt trong niềm mơ ước “thỏa măn ḷng Chúa khao khát t́nh yêu và khao khát các linh hồn.” Mẹ hay nói về căn cội nguồn gốc của ḿnh như sau: “Xét theo huyết thống, tôi là người Albania. Xét theo quốc tịch, tôi là người Ấn. Xét theo đức tin, tôi là một nữ tu Công Giáo. Xét theo ơn gọi của tôi, tôi thuộc về thế giới này. C̣n về trái tim tôi, tôi hoàn toàn thuộc về Trái Tim Chúa Giêsu .”
Sau khi Mẹ Têrêxa qua đời gần 2 năm, ĐGH Gioan Phaolô II đă cho phép mở Hồ Sơ Phong Thánh cho Mẹ v́ chính ngài và cả thế giới đă chứng kiến cuộc đời hy sinh phục vụ người nghèo của Mẹ. Ngày 20-12-2002 ĐTC chấp thuận các sắc chỉ về những nhân đức anh hùng của Mẹ và các phép lạ do lời cầu bàu của Mẹ.
Diễn Đàn Giáo Dân
(Viết theo tài liệu trong Trang Nhà của Toà Thánh)