Chuyện Phiếm:
TỰ DO Nhưng Phải XIN PHÉP
Phan Đức Minh
(tiếp theo số 22)
Tôi đă bỏ trường học tại thành phố Hải Pḥng để đi kháng chiến chống Pháp gần 7 năm, lúc 15 tuổi, tại các cơ quan chỉ huy, lănh đạo cấp Huyện lên đến Tỉnh, với 2 lần bị Tây bắt tại trận Thời gian đấu tranh gian khổ, chui rừng, rúc hố đó đủ cho tôi hiểu rơ về đường lối, chính sách, lắm khi tàn bạo, kinh khủng, không cách nào nói hết được của những kẻ lănh đạo đầy tham vọng, cuồng tín, quyết tâm đạt đến mục đích bằng bất cứ phương tiện nào, “La fin justifie les moyens ” là thế đó! Sau đó,tôi đă đứng trong hàng ngũ quân đội Miền Nam, chống lại cộng sản 23 năm để rồi năm 1975, cùng hàng triệu người chống cộng khác của Miền Nam Việt Nam bị tống vào các trại tù cải tạo, đúng 12 năm 16 ngày mới được thả ra. May mà tôi c̣n sống nổi mà về, dù đă nhiều phen được Thần Chết đến bên cạnh định lôi đi cho được việc...
Sau bao nhiêu thăng trầm của cuộc đời, lận đận trong chiến tranh gian khổ, quả thật: sau cơn mưa, trời không nỡ giông băo tiếp bởi v́ “After a storm comes a calm – After rain comes fair weather ”. Xưa nay cuộc đời vốn thường là thế cho nên bây giờ tôi đang được sống với tư cách một công dân, trên một đất nước tự do, dân chủ, hùng cường nhất hoàn vũ ngày nay là Hoa Kỳ. Những cái thư của tôi gửi đi đâu trên đất nước này, dù là gửi tới Ṭa Bạch Ốc, tới Ông Tổng Thống, cũng đều tới nơi, không bị... ngâm tôm, vứt vào thùng rác, hay làm khổ sở cho người viết cái thư đó. Cách đây ít lâu, nhân t́m tài liệu trên Internet để viết bài về vụ cựu Tổng Thống Jimmy Carter được trao tặng giải thưởng Nobel Ḥa B́nh năm 2002, tôi định gơ vài chữ “U.S. Presidents awarded Nobel prizes in Peace ” để coi lại xem có những vị Tổng Thống nào của Hoa Kỳ đă được trao tặng giải thưởng cao quư này, trong hoàn cảnh ra sao. Bỗng dưng, tôi chợt nghĩ ra: thử gơ vài chữ khác để t́m hiểu về Ṭa Nhà Trắng và Ông số 1 của đất nước Hoa Kỳ hiện nay nó ra thế nào. Đánh máy xong, tôi click 1 cái vào chữ “Search ”. Trời đất quỷ thần ơi! Nó hiện ra trên máy tùm lum đủ thứ trên đời, không thiếu một chi tiết ǵ về những cái mà tôi đang định t́m kiếm. Biết được địa chỉ email của Ông số 1 Hoa Kỳ rồi, chẳng lẽ không làm chi cả. Nghĩ ngợi vài giây, tôi quyết định gửi cho Ổng 1 cái email. Nói chi bây giờ? À! Thôi, cứ nói đại về trường hợp gia đ́nh người con trai c̣n ở lại Việt Nam, đang chờ ngày sang Mỹ đoàn tụ. Tôi đánh máy một hồi (tất nhiên là bằng tiếng Mỹ ) coi lại thấy dài quá trời, đủ thứ linh tinh, lẩm cẩm trên đời. Dưới cùng tôi nói: Tôi gửi thư này cho Tổng Thống, nhưng tôi chẳng bao giờ nghĩ rằng có người sẽ đọc và trả lời v́ tôi biết rằng Tổng Thống và các cộng sự viên của Ngài lúc này đang bận... tối tăm mặt mũi, tá hỏa tam tinh về việc quốc gia, thế giới đại sự, nhất là sắp sửa cho lăo Saddam Hussein một bài học về... sức mạnh của Hoa Kỳ, đụng vô là chỉ có tiêu tùng cuộc đời mà thôi... Hai, ba hôm sau, check email, tôi thấy có thư gửi từ Ṭa Bạch Ốc, Washington D.C. À! Thư trả lời theo cái lối... automatically phúc đáp, nhưng đọc kỹ lại th́ thấy có cả mấy câu cảm ơn đàng hoàng lịch sự có liên quan đến những lời tôi nói về vụ Ông số 1 đă... chơi ngon lành, oánh cho tan tành xí quách chính quyền Taliban ở Afghanistan, oánh cho lăo Osama Bin Laden (xếp ṣng lực lượng khủng bố Al-Qaeda) cùng me-xừ Mohammed Omar (xếp ṣng chính quyền Taliban) vắt chân lên cổ mà chạy, thiếu điều... chạy tụt cả quần, văng cả khăn lẫn áo choàng lụng thụng. Tôi nghĩ bụng: tới luôn bác tài! Đă gửi được email, có trả lời th́ tại sao lại không gửi được cái thư cho Ổng qua đường bưu điện, kèm theo giấy tờ chứng minh đàng hoàng cái chuyện ḿnh muốn nói. Thế là thư được gửi đi Washington D.C. tới văn pḥng Ông số 1 Huê Kỳ. Tôi cũng vẫn lập lại như trên là thư này sẽ chẳng được ai đọc và ai trả lời, nhưng... bổn phận của tôi là viết th́ cứ viết mà thôi. Quên đi một thời gian dễ có đến gần 2 tháng, một bữa tôi đang chuẩn bị ăn trưa th́ thấy me-sừ... Mail carrier quen thuộc bỏ thư và giấy tờ quảng cáo rầm rầm vào cái thùng thư ngay cửa trước. Trong mớ thư tùm lum tà la, có 1 cái phong b́ có đề ở góc trái, phía trên: The White House – Wash-ington D.C... Mở ra coi th́ cái thư cũng khá dài, do Ngài Phụ Tá đặc biệt kiêm Giám Đốc cơ quan phụ trách thư tín của Tổng Thống Huê Kỳ (Special Assistant to U.S. President and Director of Presidential Correspondence) trả lời, đại khái: Nhân danh Tổng Thống Hoa Kỳ, tôi xin Ông thứ lỗi đă trả lời thư Ông khá trễ v́ lư do kiểm soát an ninh thư từ (Coi có bột anthrax ở trong không) . Tôi cũng xin nhân danh Tổng Thống trả lời Ông từng điểm mà Ông đă nêu ra... Tổng Thống cảm ơn Ông rất nhiều v́ đă gửi lời khích lệ Ngài trong cuộc chiến thắng mau lẹ tại Afghanistan cũng như cầu chúc Ngài thành công tốt đẹp trong vụ... oánh lăo Saddam Hussein đang được chuẩn bị tiến hành... Tôi đă chuyển thư của Ông tới Bộ Ngoại Giao v́ nơi đây có trách nhiệm và thẩm quyền giải quyết những vấn đề Ông nêu trong thư... Chúc ông luôn được b́nh an và mọi điều tốt đẹp... Lại c̣n: “The President sends you his best wishes ” nữa chớ! Mỹ mà, văn minh, lịch sự thiệt! Hơn hẳn nón cối dép râu là cái chắc! Quên đi chừng ít lâu, tôi lại nhận được cái phong b́, ngoài có đề nơi gửi là Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ U.S. Department of State ). Mở thư ra đọc th́ thấy Bà Giám Đốc cơ quan liên lạc thư tín của Ông Bộ Trưởng Colin Powell, trả lời thư của tôi một cách rất chi là lịch sự đàng hoàng, đầy đủ... Tôi cũng dư biết là ở Mỹ: Mua hàng, chờ đợi làm công việc ǵ th́ cũng cứ xếp hàng, ai tới trước th́ được phục vụ, giải quyết trước, ngoại trừ (ở đâu mà chẳng có ngoại lệ- Exception) trường hợp người đứng trước có cả một xe (shopping cart) chất tùm lum đầy ngập mọi thứ hàng mà ngó thấy ḿnh đứng kế sau cầm có mỗi một hộp kẹo hay một gói vớ vẩn chi đó th́ người Mỹ chính cống hay Mỹ một nửa, thường lịch sự: mời Ông hay mời Bà lên trước đi, có chút xíu như thế mà chờ hết lượt của tôi th́ dám... xỉu lắm! Trường hợp người con của tôi và gia đ́nh đang ở Việt Nam, chờ ngày sang Mỹ đoàn tụ th́ cũng thế. Cứ theo danh sách, đến lượt th́ làm thủ tục mà đi. Cái đó ai mà chẳng rơ. Có điều là, tôi đă nói rơ ở trên: t́m thấy địa chỉ của Ông số 1 Huê Kỳ rồi, chẳng lẽ... cứ ngồi chơi sơi nước, không làm chi cả. Vậy th́ cứ gửi cái thư coi nó đi tới đâu . Kết quả là thư của tôi, một ông già da vàng, mũi tẹt, mới làm công dân Mỹ từ thắt lưng lên tới cổ thôi, gửi cho Ông Tổng Thống Đại Cường Quốc Huê Kỳ, dù là email hay thư gửi qua bưu điện, cũng đều được người có thẩm quyền đọc rồi trả lời hẳn hoi đàng hoàng. Thư không giải quyết ở đây th́ được chuyển đến cơ quan khác, có thẩm quyền, và cơ quan liên hệ đến cái thư của tôi cũng phúc đáp đàng hoàng, lịch sự, nói rơ cách giải quyết của họ, làm cho tôi vô cùng cảm phục tinh thần làm việc, phục vụ nhân dân của cơ quan công quyền ở xứ sở này, từ cao đến thấp, từ lớn đến nhỏ. Tôi đă đến rất nhiều thứ cơ quan công quyền của đất nước Hoa Kỳ này, nhưng chưa bao giờ tôi cảm thấy thất vọng hay buồn bực về thái độ của nhân viên làm việc ở những nơi đây. Họa hoằn lắm mới thấy một Ông...cũng da vàng mũi tẹt, gốc gác như tôi, nhưng chắc chắn Ông ta là dân HO đến trước, thiên hạ nó mướn đại v́ cần người làm, cho nên Ông ta có hách x́ xằng với dân HO mới đến, thuộc loại... lính mới ṭ te cho thêm phần... long trọng. Đó chỉ là 1 cá nhân, xuất thân từ cái gốc, xin lỗi, không ra chi, chớ không phải là tiêu biểu cho guồng máy hành chánh, công quyền của nước Mỷ vĩ đại và tuyệt vời này. Có xă hội nào là hoàn hảo tuyệt đối đâu! “No society is perfect ” cơ mà! Những tư tưởng, những học thuyết không tưởng (utopian) th́ không nói làm chi. Ở trần gian này, nói cho đúng, đại đa số con người trên trái đất này đều mong muốn đất nước quốc gia của họ được tự do, dân chủ, văn minh, tiến bộ như nước Mỹ hôm nay. Những cái làm người ta không bằng ḷng, không vừa ư th́ ở xă hội nào chẳng có, không ở mặt này th́ cũng ở mặt khác. Vả lại quan niệm sống và làm việc, văn hóa, phong tục của mỗi quốc dân tộc có khác nhau, nhiều khi đối chọi lẫn nhau. Không có cái đó họa may thử lên... thiên đàng mà t́m coi nó ra như thế nào!
Mong sao, một ngày nào đó, quê hương nguồn gốc của tôi là đất nước Việt Nam yêu quy, có cơ hội... lột xác để đồng bào của tôi c̣n lại trong nước có được quyền sống tự do, dân chủ, chỉ cần đến cái mức: mọi ư kiến, nguyện vọng, thư từ của nhân dân gửi lên các cấp lănh đạo chính quyền từ thấp nhất đến cao, đều được tiếp nhận, cứu xét và giải quyết một cách thỏa đáng như trường hợp cái thư điện tử, hay email, cũng như thư qua bưu điện của tôi gửi cho vị nguyên thủ quốc gia Hoa Ky. Ông mắc bận trăm công, ngàn việc, đang ở vào thời kỳ chiến tranh mà Ông là Tổng Tư Lệnh quân đội: Hải–Lục–Không Quân, không đích thân trả lời và giải quyết th́ người đại điện có thẩm quyền của Ông cũng nhân danh Ông mà giải quyết một cách đàng hoàng, lịch sự đối với một công dân của đất nước Ông. Tôi tin tưởng rằng: một ngày không xa, theo trào lưu tiến hóa của nhân loại, đất nước Việt Nam của tôi bắt buộc phải đi vào quỹ đạo chung của thế giới loài người: thế giới của tự do, dân chủ, văn minh, tiến bộ, ở đó người dân, không cần phải... làm chủ đất nước theo cái hệ thống mị dân, láo khoét “People’s Mastery ” đang được những người cầm quyền tại Hà Nội quảng cáo dầu cù la. Nhân dân làm chủ nhưng đói nhăn răng, lao động chết bỏ mà không kiếm đủ miếng cơm, manh áo, nói chi đến con cái học hành. Nhân dân làm chủ nhưng muốn làm bất cứ cái ǵ cũng đều phải xin phép, nhà nước không Ô Kê th́ khỏi có dại mà làm, kẻo chết không kịp ngáp. Mà xin phép th́ phải có cái thủ tục “đầu tiên = tiền đâu ”. Nhân dân làm chủ nhưng không được nói năng, đi lại, hội họp, bầy tỏ ư kiến, nguyện vọng ngoài khuôn phép, quy định của Nhà Nước, và cấm ngặt không được tự ư viết thư, gửi kiến nghị lên những người lănh đạo chính quyền yêu cầu cái này, đ̣i hỏi cái nọ làm... rối loạn an ninh, trật tự, gieo rắc tinh thần phản động, chống đối Nhà Nước, không được liên lạc thư từ nói nọ nói kia ra nước ngoài như ở các quốc gia dân chủ tự do khác v́ như thế là... phạm tội gián điệp, có thể bị tống giam bất cứ lúc nào và bao lâu, mặc dầu không cần đem ra ṭa xét xử công khai.
Viết những ḍng này, tôi xin chia sẻ niềm thông cảm sâu xa với thân nhân, gia đ́nh, bè bạn của kư giả Nguyễn Vũ B́nh cũng như các nhân vật tranh đấu cho Tự Do, Dân Chủ và Nhân Quyền tại quê hương Việt Nam của tôi, và cầu mong cho tất cả những vị này sớm được thấy: công việc ḿnh làm thực sự góp phần đem lại Tự Do, Dân Chủ cho Tổ Quốc.