Trở
lại Trang Nhà:VIÊM NHIẾP HỘ TUYẾN
(prostitis)
BS. Vũ Thế Truyền
Nhiếp hộ tuyến là một hạch nhỏ thuộc cơ quan sinh dục của người đàn ông, bao quanh đường thoát tiểu tiếp giáp với cổ bọng đái. Viêm nhiếp hộ tuyến là một bệnh rất thông thường. Quả vậy, bệnh này là một bệnh rất thường thấy ở người đàn ông. Nhiếp hộ tuyến bắt đầu nở to dần khi người đàn ông đến tuổi 40. Khoảng 50 % người đàn ông ở Hoa kỳ bị viêm nhiếp hộ tuyến và đã được điều trị.
Có 50%-70% đàn ông bị viêm nhiếp hộ tuyến do bị nhiễm trùng đường tiểu. Vi trùng xâm nhập nhiếp hộ tuyến có thể do nhiễm trùng bọng đái hay từ những lần giao hợp với các người mang bệnh phong tình. Nơi các người bị chứng phì đại lành nhiép hộ tuyến (BPH) thì tuyến này có thể bị viêm do chất Urate trong nước tiểu bị ứ đọng. Nguyên do gây nên chứng phì đại lành nhiếp hộ tuyến (benign prostatic hyperplasia hay BPH) chưa được hiểu rõ một cách thấu đáo, nhưng các chuyên viên y tế nghĩ rằng chứng bệnh này do sự thay đổi các kích thích tố hay các chất hóa học trong cơ thể con người khi bắt đầu đến tuổi 40. BPH thường không gây phiền toái cho người bệnh, nhưng khi nhiếp hộ tuyến sưng to, đường tiểu sẽ bị ép nhỏ lại và sẽ làm cho dòng nước tiểu chảy ra bị yếu đi hoặc bị tắc nghẽn. Cũng có khi nhiễm trùng nhiếp hộ tuyến lại do các nhiễm trùng từ thận gây ra.
Các người bị nhiễm trùng nhiếp hộ tuyến thường có liên hệ tới các trường hợp sau đây:
Mới vừa bị nhiễm trùng bọng đái.
Bị chứng phì đại lành hiếp hộ tuyến (BPH)
Vừa trải qua một cuộc khám nghiệm với các dụng cụ y khoa thông qua đường tiểu.
Phương cách giao hợp bất bình thường
Có những dị tật, bất bình thường của đường tiểu.
Có ba loại viêm nhiếp hộ tuyến chính:
Viêm nhiếp hộ tuyến do vi trùng gây ra : căn bệnh này có thể là cấp tính hay kinh niên. Người bị bệnh cấp tính bị nhiễm trùng vì các vi trùng E. coli, Klebsiella và Pseudomonas. Họ thường có các triệu chứng như nóng lạnh, đau thắt lưng, nhức mỏi, mệt mỏi và thường hay đi tiểu láu hay bị tiểu rát.
Viêm nhiếp hộ tuyến kinh niên do vi trùng gây ra: cứ 10 nguòi đàn ông bị viêm nhiếp hộ tuyến thì có một người bị viêm kinh niên. Những bệnh nhân này có các triệu chứng như bệnh cấp tính nhưng các triệu chứng cứ trở đi trở lại.
Viêm nhiếp hộ tuyến không do vi trùng gây ra : cứ 10 người đàn ông bị viêm nhiếp hộ tuyến thì sáu người bị chứng này. Nguyên do gây bệnh không do vi trùng mà do các loại vi khuẩn hay nấm v…v… Người bị viêm loại này có các triệu chứng sau:
Đôi khi cảm thấy khó chịu ở dịch hoàn, đường tiểu, bị đau bụng dưới hay đau lưng.
Chất nhờn chẩy ra từ dương vật khi đi tiểu buổi sáng.
Khi xuất tinh thường có máu hay có nước tiểu.
Tinh khí rất ít.
Xuất tinh khó khăn
Hay đi tiểu vặt.
Đau nhức nhiếp hộ tuyến (Prostatodynia): cho đến bây giờ, chưa ai biết lý do gây ra chứng đau nhức này. Những bệnh nhân này sẽ cảm thấy đau hay khó chịu ở vùng nhiếp hộ tuyến, vùng dịch hoàn, ở đường tiểu và hay bị đi tiểu khó.
Chẩn bệnh:
Khám hậu môn : khi đi khám bệnh, bác sĩ sẽ dùng một ngón tay đi qua hậu môn để khám nhiếp hộ tuyến. Bác sĩ sẽ rờ nắn nhiếp hộ tuyến để xác dịnh cỡ to nhỏ, hình dáng và xem nó mềm hay cứng v.v… Sau đó bác sĩ sẽ quyết định xem bệnh nhân có cần đến các thử nghiệm nào khác không.
Xoa nắn nhiếp hộ tuyến : khi khám bệnh qua đường hậu môn, bác sĩ sẽ xoa nắn nhiếp hộ tuyến để ép lấy một chút nước từ tuyến này. Bác sĩ sẽ thử nghiệm xem nước này có bị nhiễm trùng không.
Thử nước tiểu liên tục : bệnh nhân sẽ phải lấy 3 lần nước tiểu. Lần đầu bệnh nhân sẽ lấy nước tiểu như thường; lần thứ nhì bác sĩ sẽ dùng chất nước chẩy ra sau khi xoa nắn nhiếp hộ tuyến và lần thứ ba sẽ lấy nước tiểu còn sót trong bọng đái sau khi xoa nắn nhiếp hộ tuyến. Thử nghiệm kiểu này sẽ cho bác sĩ biết nhiễm trùng nằm ở vùng nào.
Đâm kim (needle biopsy): bác sĩ sẽ lấy một chút tế bào trong nhiếp hộ tuyến để truy lùng ung thư.
Kháng tố Nhiếp hộ tuyến (Prostate-Specific Antigen, viết tắt: PSA); bác sĩ sẽ thử máu để xem lượng PSA có cao hơn bình thường không. Lượng PSA sẽ cao khi nhiếp hộ tuyến bị sưng to.
Các loại thử nghiệm khác để khám nhiếp hộ tuyến như siêu âm (Ultrasound), Chụp quang tuyến (X-rays), MRI hay CAT cũng đã được dùng đến.
Chữa trị
Nhiễm trùng nhiếp hộ tuyến cấp tính ; bác sĩ sẽ dùng một loại trụ sinh có thể giệt vi trùng gây nên bệnh. Điều quan trọng, bệnh nhân phải uống hết thuốc theo lời chỉ dẫn
Nhiễm trùng nhiếp hộ tuyến kinh niên : bác sĩ cũng dùng trụ sinh nhưng cuộc điều trị sẽ lâu dài hơn.
Viêm nhiếp hộ tuyến không do vi trùng : tùy theo nguyên do gây bệnh, bác sĩ sẽ dùng các loại chữa trị đặc biệt. Chữa bệnh sưng nhiếp hộ tuyến bằng sức nóng đã được dùng trong vài trường hợp.
Đau nhiếp hộ tuyến : bác sĩ sẽ dùng những thuốc làm giảm sự co thắt ở bọng đái hay đường tiểu. Chữa trị dùng sức nóng cũng đôi khi được dùng.
Ngoài các phương pháp trị liệu trên, ngoại khoa và một số phương cách khác cũng đã được dùng.
