Nhân Đọc Bài của Cha Trần Xuân Tâm
trên Diễn Đàn Giáo Dân số 14
Lê Thiên
LTS. Ṭa soạn nhận được bài viết sau đây của ông Lê Thiên lên tiếng nhân đọc bài “Trước Sự Ra Đi Của Đức HY Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận, Từ Những Cảm Nghĩ Đến Tin Tưởng Và Cậy Trông” của linh mục Phaolô Trần Xuân Tâm đăng trên Diễn Đàn số 14. Mặc dù cả hai vị đều là cộng tác viên thường xuyên của nguyệt san Diễn Đàn Giáo Dân, chúng tôi cũng quyết định đăng tải để rộng đường dư luận. Chính cha Tâm cũng tán thành quyết định này. V́ bài viết đă được phổ biến trên Net khiến một số vị đă viết bài «góp ư» với tác giảLê Thiên gửi về Ṭa soạn, nên nhóm chủ trương DĐGD quyết định tạm ngưng đăng tải các bài viết về Đức cố HY trong giai đoạn này. Rất mong quư vị thông cảm.
Trọng kính Cha Trần Xuân Tâm,
Vừa nhận tờ Diễn Đàn Giáo Dân số 14 (Tháng 12, 2002), đọc xong bài viết của Cha về Đức Hồng Y Nguyễn Văn Thuận (Trước Sự Ra Đi Của Đức Hồng Y Phanxicô Xavie Nguyễn Văn Thuận, Từ Những Cảm Nghĩ Đến Tin Tuởng Và Cậy Trông), tôi đă mấy lần cầm bút định viết, nhưng rồi lại thôi. Sở dĩ tôi ngần ngại là v́ nhiều lư do mà lư do chính là tôn trọng quyền tự do phát biểu cảm nghĩ của Cha. Hơn nữa, Cha Tâm cũng như tôi lại đang là cộng tác viên của nguyệt san Diễn Đàn Giáo Dân. Tôi áy náy quá. Nhưng v́ cảm nghĩ của Cha Tâm liên quan đến một nhân vật mà tôi biết ít nhiều và đă viết bài đề cập đến, tôi tự thấy có bổn phận nói lên cảm nghĩ của ḿnh trước dư luận độc giả. Tôi tin rằng, trong vấn đề này, Diễn Đàn Giáo Dân sẽ thực thi sứ mạng “diễn đàn” của ḿnh, cho tôi cơ hội được tŕnh bày cái nh́n của tôi, nếu thấy cái nh́n ấy không đi ngược giáo lư của Hội Thánh hay bới móc đời tư của người khác.
Cảm nghĩ đầu tiên của tôi đối với bài viết của Cha Tâm là bài viết ấy dài tương xứng với nhan đề của nó. Chiều kích của bài viết có vẻ phản ảnh tư tưởng và cảm nghĩ phong phú của người viết đă đành, mà dường như cũng phản ảnh tâm lư sợ người đọc “hiểu lầm” bài viết, “hiểu lầm” tâm ư của tác giả hay “hiểu lầm” cả chính con người của tác giả. Do vậy, người đọc thấy bài viết lộ ra những rào đón như “Ai đọc xin đừng hiểu lầm...” hay phân bua về “những khía cạnh mà tôi đặc biệt quan tâm” hay những lời phân trần về “óc phê b́nh và hoài nghi” của tác giả, “xuất phát từ sự dè đặt nói chung” hoặc “cảm nghĩ dè dặt nói chung”. Theo tôi, nếu áp dụng kiểu hoài nghi có phương pháp (doute méthodique), th́ đâu cần đắp bờ đắp đê làm ǵ!
Kính thưa Cha,
Khi nghe Cha nói Cha “không c̣n giữ được tâm t́nh sùng mộ [đối với Đức Hồng Y Thuận] như trước”, tôi nghĩ rằng đó là việc của Cha, quyền của Cha. Mọi người phải tôn trọng quyền tự do yêu, ghét, sùng mộ hay không sùng mộ ấy. Vả lại, mấy ai sống trên cơi đời này mà không có kẻ yêu, người ghét, huống hồ là sùng mộ hay không sùng mộ! Kể cả các Thánh!
Nếu Đức Hồng Y Thuận c̣n sống mà nghe Cha phát biểu như vậy, chắc chắn Ngài cũng tôn trọng quyền ấy của Cha cũng như khi ở trong tù, ngài đă tôn trọng cả tên công an t́nh báo chọn “khổ nhục kế” để theo dơi ngài hay người tù Công giáo đang có ư ngầm hại ngài.
Điều làm cho tôi ngạc nhiên chính là sự tiết lộ độc đáo của Cha về một “khám phá” mới: “khám phá ra rằng không phải chỉ một ḿnh tôi mà trong giới linh mục VN không phải ai cũng sùng mộ ngài dù lư do hay động lực có thể khác với tôi”. Có bầu bạn đồng hội đồng thuyền th́ c̣n ǵ quư bằng! Những tư tưởng lớn gặp nhau ở chỗ này chăng? Tuy nhiên, theo tôi, “khám phá” của Cha có lẽ hơi muộn! Bởi v́, ngay từ đầu những ngày Cộng sản tiến chiếm Sài G̣n, không hiếm linh mục, trí thức và sinh viên Sài G̣n chẳng những “không sùng mộ” Đức Tổng Giám Mục Thuận, mà c̣n tiếp tay với CSVN tung truyền đơn xua đuổi ngài! Có lẽ Cha Tâm nắm vững t́nh h́nh đó và có thể c̣n biết rơ trong số những người mạnh miệng đ̣i tống khứ Đức TGM Thuận, hiện nay ai sống ai chết, ai c̣n trong nước, ai chạy ra nước ngoài, đang chọn đất Mỹ này làm nơi dung thân!
Cha Tâm lại đưa ra một tiết lộ khác, có lẽ không kém đặc biệt so với khám phá trên: “Xem ra tỷ lệ phần trăm những ai sùng mộ ĐHY Thuận cao hơn nhiều ở nơi giáo dân”. Điểm mà tác giả bài báo muốn nói để làm một cuộc so sánh theo phương pháp “thăm ḍ” (survey) chính là cái “tỷ lệ phần trăm”. Rất tiếc, tỷ lệ ấy chưa làm sáng tỏ mấy thâm ư của Cha Tâm v́ thiếu con số chính xác bao nhiêu phần trăm: 80%, 90% hay 99%...? Theo cách so sánh của Cha, có lẽ nhiều người đọc không hiểu Cha muốn ám chỉ ǵ khi đưa ra so sánh ư niệm “sùng mộ” hay “không sùng mộ” giữa giới linh mục với thành phần giáo dân. Phải chăng ư Cha Tâm muốn nói, linh mục nhờ học cao, sáng suốt, nên nh́n xa, thấy rộng hơn đám giáo dân kém học, ấu trĩ, chỉ biết a dua nhau sùng mộ mà không phân biệt phải trái, đúng sai? Hoặc giả Cha có ư muốn nói rằng, giới linh mục gần gũi ĐHY Thuận hơn giáo dân, thấy rơ ngài, biết ngài một cách đầy đủ chính xác hơn giáo dân, cả bề mặt lẫn bề trái? Nhưng dường như Cha Tâm không có ư muốn nói như vậy, bởi v́ Cha đă tự nhận ḿnh “kính nhi viễn chi” đối với Đức Hồng Y cơ mà! Những linh mục mà Cha thấy giống Cha có lẽ cũng giống Cha ở mặt “kính nhi viễn chi” ấy chăng? Tự nhiên, tôi liên tưởng tới câu tục ngữ Việt Nam “Gần... gọi... bằng anh”, song tôi tuyệt nhiên không có ư gán cho ai cái tâm lư ấy!!! Hy vọng Cha Tâm không có ư đánh giá thấp tŕnh độ giáo dân qua việc đưa ra tỉ lệ phần trăm người giáo dân sùng mộ ĐHY Thuận. Riêng bản thân tôi không sợ Cha mắng mỏ, chê bai là ấu trĩ khi tôi tỏ ḷng sùng mộ ĐHY Phanxicô Xavie Nguyễn Văn Thuận và bây giờ vẫn tiếp tục sùng mộ ngài như một vị thánh.
(Xin xem tiếp trong Diễn Đàn Giáo Dân số 18 tháng 4/2003 trang 93)