Linh mục DOMINICI ĐỖ MINH TRÍ

Vị Giáo sĩ Ý mang trái tim Việt Nam

Gs. Lưu Trung Khảo

LTS. Trong buổi lễ tưởng niệm và cầu nguyện cho linh hồn linh mục Dominici Đỗ Minh Trí tại TTCGVN giáo phận Orange hồi 2 giờ chiều Thứ Bảy, ngày 15-3-2003, giáo sư Lưu Trung Khảo, Chủ tịch Hội Ái Hữu Cựu Giáo Chức Việt Nam Hải Ngoại đã được mời phát biểu cảm tưởng về người quá cố. Sau đây Diễn Đàn Giáo Dân xin gửi tới quý độc giả nguyên văn lời phát biểu của giáo sư Khảo.

Có một vị giáo sĩ người Ý mang trong lồng ngực của ngài trái tim Việt nam.

Kính thưa linh mục chủ tế Mai Khải Hoàn, Giám đốc TTCGVN Orange,

kính thưa quý vị trong Hội đồng liên tôn và toàn thể quý vị,

Người Ý có trái tim Việt Nam đó có tên là Gildo Dominici và tên Việt Nam của ngài là Đỗ Minh Trí. Trái tim trung bình của mỗi người trong chúng ta lớn hơn một nắm tay và gồm có hai tâm nhĩ và hai tâm thất nhưng trái tim của cha Đỗ Minh Trí lớn hơn nhà thờ Đức Bà Sàigòn và có hàng triệu tâm nhĩ và tâm thất, đủ chỗ chứa cho cả hàng triệu người Việt Nam. Ở vào tuổi tôi lăn lội đã nhiều và từng trải đã lắm, nhưng tôi thật chưa thấy người nào không mang quốc tịch Việt nam mà lại yêu thương dân tộc Việt nam của tôi cách thiết tha, sâu đậm và nồng nàn như linh mục Đỗ Minh Trí. Tôi muốn gọi tên cha cả triệu lần để tưởng nhớ đến công ơn của ngài với đồng bào tôi những lúc bình thời cũng như trong hoàn cản điêu linh, hiểm nguy, khốn khó.

Trước năm 1975, lui tới trung tâm Đắc Lộ số 42 đường Yên Đổ, Sàigòn, tôi có may phước được gặp vị giáo sĩ hiền hòa, đức độ này một vài lần. Lần đầu tiên, được đàm đạo với cha sau lới giới thiệu của linh mục Hoành Sơn Hoàng Sĩ Quý, chủ tịch phong trào Hưng Giáo Văn Đông, khi ra về tôi không khỏi thầm phục cách phát âm và nhất là khả năng sử dụng ngôn ngữ Việt nam một cách nhuần nhuyễn của ngài.

Tôi nghiệm ra rằng những người không mang quốc tịch Việt nam mà có tấm lòng yêu thương đất nước và dân tộc Việt nam đều là những người nói tiếng Việt sành sõi như cha Đỗ Minh Trí. Thí dụ như chị Ỷ Lan một công dân gốc Anh, cha Crass Đỗ Minh Vọng……, người Pháp, cha Thành, người Ý và cũng thuộc Dòng Tên như linh mục Dominici Đỗ Minh Trí. Riêng cha Đỗ Minh Trí, thời gian cư ngụ của cha ở Việt nam chỉ có 7 năm. Khi được hỏi là tại sao chỉ với thời gian ngắn ngủi mà cha có thể nói và hiểu Việt ngữ nhuần nhuyễn như thế thì được cha trả lời: “Bấy nhiêu cũng đủ để trờ thành công dân VN, theo cách riêng của tôi, mặc dù trên phương diện huyết thống và pháp lý, tôi không có được niềm hân hạnh đấy!” Để hiểu rõ con người và trái tim vĩ đại của linh mục Đỗ Minh Trí đối với đất nước và dân tộc Việt nam thiết tưởng chúng ta không thể bỏ qua tác phẩm “Việt Nam, Quê Hương Tôi” của ngài. Xin gửi đến quý vị một đoạn trích ngắn ngủi sau đây:

“Năm 1975, chúng tôi những người ngoại quốc bị trục xuất. Dù xót xa tận đáy lòng, tôi vẫn không coi đây là một thảm kịch của riêng tôi. Vì thế nào đi nữa, đâu phải chính dân tộc Việt nam trục xuất chúng tôi, nhưng chỉ là phần nhỏ không đủ đại diện cho toàn dân. Hơn nữa chúng tôi còn rời bỏ với nhiều người Việt khác, cùng bước tiên phong vào cuộc ra đi của làn sóng tị nạn đông đảo vẫn còn tiếp diễn đến nay (1984)”.

 Sau khi miễn cưỡng phải rời bỏ Việt nam, vì lòng bác ái của một linh mục Công giáo và cũng vì tâm tình lưu luyến với người Việt chúng ta, cha Đỗ Minh Trí đã tình nguyện qua Indonesia vào năm 1977 để phục vụ bà con Việt tị nạn taị trại Galang trong 5 năm. Năm 1985 cha được chuyển qua trại Bataan ở Phi Luật Tân rồi các trại tị nạn Việt nam khác ở Thái Lan cho đến năm 1990. Từ năm 1991 đến 1993, cha đảm nhiệm chức vụ tuyên úy cho Phong Trào Đồng Hành Linh Thao, tại bắc Mỹ cũng như nhiều nơi trên thế giới. Tôi thường tự hỏi chất keo nào đã gắn bó cha Đỗ Minh Trí chặc chẽ keo sơn như vậy với đất nước và dân tộc Việt nam chúng ta? Tôi đã tìm ra câu trả lời qua tâm sự của cha gói ghém trong tác phẩm “Việt Nam, Quê Hương Tôi””

 “Nếu xét theo tiêu chuẩn địa lý thì Việt nam quê hương tôi thật nhỏ bé: diện tích hẹp, dân số ít. Nhưng có một nước Việt nam rộng lớn hơn, rộng lớn như một đại lục. Đó là Văn Hóa Việt Nam, Tâm Hồn Việt Nam,. Đó là Tinh Thần của Việt Nam. Và chính những thứ ấy mới đích thực là Quê Hương Việt Nam của tôi!”.

“Những thày tỳ kheo mỗi buổi sáng thường xếp hàng một đi hết nhà này đến cửa hàng khác để khất thực, màu áo vàng rực rỡ dưới nắng. Họ tách rời, loại bỏ hết lòng tự ái, nói cách khác, họ khất thực nhưng không phải là ăn xin. Họ đi tìm Tuệ Giác và Chân Như của đời sống. Đó là hình ảnh của Việt Nam Quê Hương tôi.

“Những Phật tử, theo đạo pháp không được sát sinh, dù là giết một con muỗi, chỉ sống bằng đồ chay, hoa quả và rau, đặt triết lý sống trên nền tảng bất bạo động và tôn trọng quyền sống kẻ khác. Đó là hình ảnh Việt Nam Quê Hương tôi.

“Những con chiên ngoan đạo, đàn ông đàn bà, thanh niên, thiếu nữ, kể cả các em bé, vào thế kỷ trước đã sẵn sàng chịu tuẫn nạn để giữ đức tin nơi Đức Kitô, những người mà ta thường gọi là các Thánh Tử Đạo Việt nam, đã sẵng sàng lấy máu mình làm chứng tích của đức tin. Chính cuộc đời họ là hình ảnh Việt nam, Quê Hương tôi”.

 Dĩ nhiên, thưa quý liệt vị, còn rất nhiều người khác: người nông dân chân lắm tay bùn, cúi mặt trên đất, ngửa lưng lên trời, những người ngư phủ thách thức với biển cả với ba đào sóng dữ, những cô gái, những người vợ trung trinh tiết liệt hi sinh cả cuộc đời cho chồng con, những nhà bác học, những nhà văn, những nhà trí thức kiên quyết chịu đựng kiếp tù đầy trong các trại tập trung cải tạo để trung thành với niềm tin và tín ngưỡng, trung thành với nhân phẩm của mình. Những người đó và nhiều người khác là hình ảnh quê hương của cha Đỗ Minh Trí và cũng là của chúng ta.

(Xin xem tiếp trong Nguyệt San Diễn Đàn Giáo Dân số 18 tháng 4/2003 trang 28)

Trở lại Trang Nhà: