Diễn Đàn Trước Thời Cuộc - 17
Một chuyển biến bất ngờ vừa diễn ra trong ḷng Giáo Hội Công Giáo Việt Nam trong những ngày cuối năm dương lịch vừa qua. Trước hết là những tiết lộ xa gần về nội dung cứng rắn của một văn kiện do các Giám mục Việt nam kín đáo gửi riêng cho Nông Đức Mạnh, người cầm đầu cái gọi là quốc hội CSVN sau Hội nghị thường niên của HĐGM hồi tháng 10 năm 2002 (t́m đọc bài nhận định của linh mục Phaolô Trần Xuân Tâm khởi đăng trên Diễn Đàn số Xuân Quư Mùi và phần cuối trong số này). Tiếp theo đó là bức thư đề ngày 25 tháng 12 năm 2002 của đức cha Phạm Minh Mẫn, tổng giám mục giáo phận Sàig̣n gửi linh mục Nguyễn Tấn Khóa, quyền chủ tịch tổ chức mệnh danh là Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt nam.
Điều đáng cho dư luận quan tâm là nội dung bức thư của người cầm đầu một trong ba tổng giáo phận lớn của Giáo hội Công giáo quê nhà đồng thời cũng là phó Chủ tịch HĐGMVN đă phản ánh trọn vẹn những ǵ mà người ta được nghe biết chung quanh những tiết lộ về văn kiện của HĐGM gửi Nông Đức mạnh. Tuy về mặt biểu kiến, bức thư được chính thức gửi cho quyền chủ tịch Ủy ban Đoàn kết Công giáo, nhưng thực tế ai cũng hiểu nó mang giá trị một thứ thông điệp gửi thẳng cho đảng và nhà nước cộng sản Hànội. Bởi lẽ ngoài nội dung lập lại hầu hết những ǵ HĐGMVN muốn nói trong văn kiện gửi kín cho Nông Đức Mạnh sau khóa họp thường niên năm 2002, sự kiện thực chất Ủy ban kia nằm trong quỹ đạo Mặt Trận Tổ Quốc, một tổ chức ngoại vi của đảng cộng sản đă khiến người ta không thể có cách nào suy hiểu khác hơn. Cho nên dư luận khắp nơi đă không lầm khi chú tâm theo dơi và đánh gía cao bức thư của đức tổng giám mục Phạm Minh Mẫn.
Trên Diễn Đàn số này, bên cạnh nguyên bản bức thư của đức cha Mẫn, chúng tôi đă chọn đăng một số bài phân tích, nhận định tiêu biểu nói lên phản ứng nồng nhiệt của tập thể tín hữu Công giáo trong và ngoài nước xuyên qua diễn biến bất ngờ kể trên. Ngoài sự lên tiếng của giáo sư Đỗ Mạnh Tri, kỹ sư Đỗ Như Điện (người điều hợp phong trào Giáo Dân Hải Ngoại), nhà văn Trần Phong Vũ và các linh mục Nguyễn Hữu Giải, Phan Văn Lợi chung quanh bức thư của đức tổng giám mục Sàig̣n, bài viết của linh mục Trần Xuân Tâm mà phần đầu đă xuất hiện trên Diễn Đàn số Xuân Quư Mùi vừa qua, đă giúp cho dư luận có thêm dữ kiện để lượng giá tầm quan trọng của một biến cố trọng đại có một không hai từng khiến nhiều người coi đấy như dấu hiệu sự nhập cuộc của hàng giáo phẩm Công giáo Việt nam đối trước t́nh h́nh Giáo hội và Quê hương hiện nay.
Hồi âm của đức ông Francis Phạm Văn Phương, chủ tịch LĐCGVN tại Hoa Kỳ chung quanh xấp hồ sơ liên quan đến sự việc một số giáo dân tại giáo xứ Đức Mẹ Ban Ơn Lành ở Detroit, Michigan, lên tiếng khiếu tố linh mục quản xứ của họ là cha Vincent Nguyễn An Ninh được coi như dấu hiệu tích cực đầu tiên trong mối tương quan giữa giáo sĩ và giáo dân. Hy vọng sau khi trao đổi quan điểm với nhóm tín hữu giáo dân đương đơn ở Detroitt, vấn đề sẽ trở nên sáng sủa hơn. Dĩ nhiên vẫn c̣n không ít những vấn nạn then chốt chưa được khai thông, trong đó vấn đề lớn nhất đă được tŕnh bày trên Diễn Đàn Giáo Dân qua hai số 9, phát hành tháng 7-2002 và số 10 phát hành tháng 8-2002 cùng những số kế tiếp liên quan tới Đại Hội Liên Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ kỳ VI tổ chức tại Orange, Nam California tháng 6 năm 2002 (từ diễn tiến trong Đại Hội VI, vấn đề áp dụng nội quy, tính cách giáo sĩ trị trong cơ cấu LĐ... tới nỗ lực t́m hiểu và đối chiếu với mô h́nh tiên khởi của tổ chức này khi c̣n ở trong nước từ năm 1946 cũng như một mô h́nh LĐ tương tự đang được áp dụng trong Cộng đồng Công giáo Việt nam tại Cộng ḥa Liên bang Đức quốc).
Trong lá thư đề ngày 11-10-02 gửi quư linh mục, tu sĩ nam nữ đọc được trên mạng lưới điện toán Việt Catholic, linh mục đệ nhất Phó Chủ Tịch LĐCGVN tại Mỹ, sau khi tŕnh bày về sự thành công của Đại hội kỳ VI đă đề cao tinh thần khiêm nhu, tận hiến để phục vụ tha nhân của những môn đệ đích truyền của Chúa Kitô. Tác giả khẳng định những đức tính không thể thiếu nơi giáo sĩ như “làm giáo sĩ không phải để t́m uy quyền và được phục vụ, nhưng là chọn lấy đời sống phục vụ trong khiêm nhường và vô vụ lợi”, “...giáo sĩ cần đến với giáo dân. Giáo sĩ cần đi bước trước mà không chờ giáo dân đến với ḿnh”, “...hăy thực sự SỐNG tinh thần ḥa đồng và khiêm hạ”, “Đến với giáo dân, giáo sĩ đến với ḷng yêu thương, tinh thần tôn trọng và mời gọi...” Đấy quả là những chuẩn mực lư tưởng được coi là chân lư không ai có thể phủ nhận. Có một điều không kém quan trọng nhưng không thấy linh mục đệ nhất Phó Chủ Tịch đề cập tới là những thắc mắc của người tín hữu giáo dân được công khai nêu ra trước công luận trong dịp Đại hội kỳ VI của LĐ như đă nói tới trên đây.
Dù vậy, mọi người chúng ta vẫn nuôi niềm hy vọng là một lúc nào đó, giới giáo sĩ, và nói riêng, những người có trách nhiệm trong LĐCGVN tại Hoa kỳ sẽ nhận ra đâu là lẽ phải để can đảm trả về cho người tín hữu giáo dân vai tṛ và vị trí đích thực của họ từng được Công đồng chung Vaticanô II minh định ngót 50 năm về trước.
Diễn Đàn Giáo Dân