Tông Thơ Mới Nhất

KINH MÂN CÔI ĐỨC MARIA TRINH NỮ

Nguyễn Đức Tuyên

(tiếp theo)

Với Tôi, Sống là Sống Trong Đức Kitô

Kinh Mân Côi, kinh cầu cho Hòa Bình và Gia Đình

Chương III: Với Tôi, Sống là Sống Trong Đức Kitô

Việc suy gẫm các mầu nhiệm Đức Kitô trong Kinh Mân Côi được thực hiện bằng một phương pháp dựa trên việc lặp đi lặp lại. Việc lặp đi lặp lại trước hết áp dụng cho kinh Kính Mừng, được lặp lại 10 lần trong mỗi mầu nhiệm. Nếu lời kinh được lặp đi lặp lại một cách hời hợt, chắc hẳn người ta sẽ có cám dỗ xem Kinh Mân Côi như một việc đạo đức khô khan và nhàm chán. Việc lặp đi lặp lại được nuôi dưỡng bởi lòng khao khát được trở nên đồng hình dạng hoàn hảo hơn với Đức Kitô, đó là chương trình đích thực của đời sống kitô hữu.

Chúng ta nên nhớ rằng mối tương giao của chúng ta với Đức Kitô cũng cần có một phương pháp. Trong Đức Kitô có một trái tim nhân loại, có khả năng biểu lộ những tình cảm sôi nổi. Thiên Chúa thông ban chính mình cho chúng ta mà vẫn tôn trọng bản tính nhân loại và nhịp sống của chúng ta. Vì thế, mặc dầu linh đạo kitô giáo quen thuộc với những hình thức thinh lặng thần giao, trong đó mọi hình ảnh, lời nói và cử chỉ nhường chỗ cho sự kết hiệp liên lỉ và khôn tả với Thiên Chúa, song linh đạo ấy thường mang dấu ấn của một sự dấn thân của toàn thể con người cùng với thực trạng phức tạp về tâm lý, thể lý và tương quan.

Kinh Mân Côi tuy nằm trong bối cảnh rộng lớn của hiện tượng tôn giáo, nhưng lại trổi vượt hơn nhờ những đặc tính riêng phù hợp với những đòi hỏi đặc thù của kitô giáo. Quả thực, Kinh Mân Côi đơn thuần là một phương pháp chiêm niệm. Vì là một phương pháp, kinh Mân Côi được dùng như một phương cách để đạt tới một mục đích, chứ tự nó không phải là mục đích. Điều này không có nghĩa là phương pháp ấy không cần cải thiện. Đó chính là mục đích của việc bổ sung những Mầu Nhiệm Ánh Sáng vào chu kỳ các mầu nhiệm và một vài đề nghị trong Tông thư liên quan đến cách đọc. Nếu không, Kinh Mân Côi chẳng những có nguy cơ không làm phát sinh những hiệu quả thiêng liêng, mà ngay cả tràng hạt thường được dùng để đọc kinh, cũng có thể trở thành một loại bùa phép hay linh vật, như thế là bóp méo hoàn toàn ý nghĩa và công dụng của nó.

Việc công bố mỗi mầu nhiệm, và ngay cả việc sử dụng một ảnh tượng thích hợp để chiêm ngắm, giống như thể là mở ra một cảnh tượng để tập trung chú ý vào đó. Trong Đức Giêsu, Thiên Chúa muốn nhận lấy những nét của con người. Chính nhờ thân xác của Người mà chúng ta được dẫn đến việc tiếp xúc với mầu nhiệm thiên tính của Người.Tuy nhiên, cho dẫu các mầu nhiệm được chiêm niệm trong Kinh Mân Côi, dù có bổ sung các Mầu Nhiệm Ánh Sáng, chỉ phác hoạ nên các nét chính trong cuộc đời Đức Kitô. Nhờ các mầu nhiệm, tâm trí ta dễ dàng thấu hiểu phần còn lại của Tin mừng, nhất là khi Kinh Mân Côi được cầu nguyện trong khung cảnh của một cuộc suy niệm kéo dài.

Để việc suy gẫm có được một nền tảng Kinh Thánh và có chiều sâu hơn, sau khi xướng tên mầu nhiệm, cần công bố đoạn Kinh Thánh liên quan đến mầu nhiệm ấy, dài ngắn tùy theo hoàn cảnh. Không lời nào khác có thể sánh được tính hiệu nghiệm của Lời Chúa được linh hứng.

Lắng nghe và suy gẫm được nuôi dưỡng bằng thinh lặng. Sau khi xướng lên mầu nhiệm và công bố Lời Chúa, quả là thích hợp khi ngừng lại một thời gian thích đáng để tập trung chú ý vào mầu nhiệm liên hệ, trước khi chuyển sang việc đọc kinh.

Sau khi lắng nghe Lời Chúa và chú tâm vào mầu nhiệm, lòng trí ta đương nhiên được nâng lên cùng Chúa Cha. Trong mỗi mầu nhiệm, Đức Giêsu luôn luôn dẫn dắt chúng ta đến với Chúa Cha, vì Người ở nơi cung lòng Chúa Cha (x. Ga 1,18) Người không ngừng hướng về Cha. Kinh "Lạy Cha", được xếp đặt như nền móng cho việc suy ngắm có tính kitô học và Thánh mẫu học biểu lộ qua việc lặp đi lặp lại Kinh Kính mừng, biến việc suy gẫm mầu nhiệm, ngay cả lúc nguyện ngắm một mình, thành một kinh nghiệm có tính Giáo hội.

Mười "Kinh Kính Mừng" là điểm trọng yếu nhất trong Kinh Mân Côi và cũng là yếu tố làm cho Kinh Mân Côi trở thành lời kinh ưu việt. Tuy nhiên, nếu thấu hiểu Kinh Kính Mừng cách đúng đắn, chúng ta sẽ thấy rõ đặc tính thánh mẫu học của lời kinh không đối nghịch với đặc tính kitô học, trái lại nó thật sự làm nổi bật và gia tăng đặc tính kitô học.

Trọng tâm của Kinh Mân Côi, ví như bản lề nối kết hai phần, là Danh Chúa Giêsu, mầu nhiệm Đức Kitô gắn liền với việc lặp đi lặp lại Kinh Kính Mừng trong sự liên kết mật thiết với danh của Thánh mẫu Người. Đôi khi vì nguyện kinh hấp tấp mà đánh mất trọng tâm này, và vì thế mà không còn liên kết với mầu nhiệm Đức Kitô đang được chiêm ngưỡng. Chính sự nhấn mạnh vào Danh Đức Giêsu và mầu nhiệm của Người mà ta phân biệt được việc đọc Kinh Mân Côi có ý nghĩa và hữu ích.

Kinh "Sáng danh" là ca tụng Ba Ngôi, là mục tiêu của mọi chiêm ngưỡng kitô giáo. Bởi vì Đức Kitô là con đường dẫn chúng ta đến Chúa Cha trong Chúa Thánh Thần. Nếu chúng ta đi con đường ấy cho đến cùng, chúng ta liên tiếp gặp gỡ mầu nhiệm của Ba Ngôi Thiên Chúa. Trong việc thực hành hiện nay, Vinh tụng ca Ba Ngôi được tiếp nối bởi một lời kinh kết thúc ngắn, thay đổi tùy tục lệ địa phương.

Tràng hạt là phương tiện truyền thống giúp đọc Kinh Mân Côi. Ở bình diện hời hợt nhất, tràng hạt thường được xem là dụng cụ dùng để đếm các Kinh Kính Mừng. Tuy nhiên nó cũng có thể xem như một biểu tượng giúp đi vào chiều sâu của chiêm ngưỡng. Điều đầu tiên đáng ghi nhận là cách thức các chuỗi hạt đều đổ về tượng Thánh giá; Thánh giá vừa mở ra vừa đóng lại chuỗi lời kinh. Cuộc sống và lời cầu nguyện của người tín hữu đều tập trung vào Đức Kitô. Mọi sự bắt đầu từ Người, mọi sự dẫn đến Người, mọi sự nhờ Người, trong Chúa Thánh Thần, đến với Chúa Cha. Là một dụng cụ để đếm, ghi dấu tiến trình của lời kinh, tràng hạt gợi lên con đường vô tận của chiêm ngưỡng và của việc hoàn thiện Kitô giáo.

Một cách thức tốt để mở rộng ý nghĩa biểu tượng của tràng hạt là để nhắc nhở chúng ta về những mối tương quan của chúng ta, về mối giây hiệp thông và huynh đệ kết hiệp tất cả chúng ta trong Đức Kitô.

Hiện nay, ở nhiều miền khác nhau của Giáo hội, có nhiều cách mở đầu Kinh Mân Côi. Ở một vài nơi, người ta có thói quen mở đầu bằng lời khẩn cầu của Thánh vịnh 70: "Lạy Chúa Trời, xin tới giúp con; muôn lạy Chúa, xin mau phù trợ. Ở nơi khác, Kinh Mân Côi bắt đầu bằng việc đọc kinh Tin kính, như để đặt việc tuyên xưng đức tin làm nền tảng cho cuộc hành trình chiêm ngưỡng mà ta thực hiện. Những thói quen đó và những thói quen tương tự, trong chừng mực chúng chuẩn bị tâm hồn để chiêm ngưỡng, đều chính đáng. Rồi Kinh Mân Côi được kết thúc bằng một lời kinh theo ý chỉ của đức giáo hoàng, như để mở rộng tầm nhìn của người cầu nguyện hầu ôm ấp mọi nhu cầu của Giáo hội.

Kinh Mân Côi có thể được đọc trọn mỗi ngày, và có nhiều người đã thực hiện như thế. Theo cách thức ấy, nó lấp đầy cuộc sống của nhiều người chuyên cần chiêm ngưỡng bằng lời cầu nguyện, hay đồng hành với người bệnh tật và già cả là những người có nhiều thì giờ rảnh rỗi.

Theo cách thực hành thông thường, Thứ Hai và Thứ Năm được dành cho "các sự Vui", Thứ Ba và Thứ Sáu cho "các sự Thương. Thứ Tư, Thứ Bảy và Chúa Nhật cho "các sự Mừng".

Nay được đề nghị như sau: Thứ Hai và Thứ Bẩy được dành cho "các sự Vui", Thứ Ba và Thứ Sáu vẫn dành cho "các sự Thương. Thứ Tư và Chúa Nhật cho "các sự Mừng". Thứ Năm dành cho "các Mầu Nhiệm Sự Sáng".

Chỉ dẫn này không nhắm giới hạn sự tự do chính đáng trong việc cầu nguyện riêng tư và cộng đoàn, nơi đó cần lưu ý đến nhu cầu thiêng liêng và mục vụ đòi hỏi một sự thích ứng. Điều thực sự quan trọng là Kinh Mân Côi phải luôn được xem và kinh nghiệm như một con đường chiêm niệm.

PHẦN KẾT

Những thách đố nghiêm trọng mà thế giới phải đương đầu chỉ nhờ sự can thiệp từ trên cao, Đấng có quyền năng hướng dẫn những người sống trong hoàn cảnh xung đột và những người nắm giữ vận mệnh các quốc gia, để đem lại hy vọng và một tương lai tươi sáng hơn. Tự bản chất, Kinh Mân Côi là lời kinh cầu cho hoà bình, vì nó chú tâm vào việc chiêm ngưỡng Đức Kitô, Vua Hoà bình, là sự bình an của chúng ta (Ep 2,14). Kinh Mân Côi cũng là lời kinh cầu cho hoà bình, vì những hoa trái bác ái mà nó sản sinh. Tóm lại, bằng cách hướng cặp mắt chúng ta về Đức Kitô, Kinh Mân Côi cũng biến chúng ta thành những người kiến tạo hoà bình trên thế giới.

Kinh Mân Côi cũng là và luôn luôn là lời kinh của gia đình và cho gia đình. Lời kinh này đã một thời hết sức thân thiết với các gia đình kitô giáo, và hẳn đã làm cho các gia đình xích lại gần nhau hơn. Gia đình mà cầu nguyện chung thì biết giùm bọc nhau. Các thành viên trong gia đình, khi hướng mắt nhìn về Đức Kitô, cũng có được khả năng thông hiệp, tỏ tình liên đới, tha thứ lẫn cho nhau và nhìn thấy giao ước tình yêu của họ được đổi mới trong Thần Khí của Thiên Chúa.

Kinh Mân Côi đã dõi theo cuộc đời của Đức Kitô, từ lúc thụ thai đến cái chết, và rồi từ phục sinh đến vinh quang. Quả là tốt đẹp và mang lại kết quả khi phó dâng cho lời kinh này sự tăng trưởng và phát triển của các con cái. Cầu nguyện bằng Kinh Mân Côi cho con cái, và với các con cái, dạy dỗ chúng từ thuở ấu thơ, biết cầu nguyện với gia đình hàng ngày, đó là một trợ giúp thiêng liêng quan trọng.

Tông thơ đặc biệt hướng về các giám mục, linh mục và phó tế là những người lo công tác mục vụ và nhờ kinh nghiệm riêng của các vị đó, ước gì các vị dấn thân cổ võ lời kinh ấy với lòng xác tín. Tông thơ cũng đặt tin tưởng vào các thần học gia và nhờ những suy tư khôn ngoan và nghiêm chỉnh, ước gì quí vị giúp khám phá các nền tảng Kinh Thánh, những phong phú thiêng liêng và giá trị mục vụ của lời kinh truyền thống này. Tông thơ đặt kỳ vọng vào những người sống đời thánh hiến nam nữ, được mời gọi cách đặc biệt để chiêm ngưỡng dung nhan Đức Kitô trong trường học của Đức Maria.

Sau hết, Tông thơ nhìn đến toàn thể anh chị em thuộc mọi bậc sống, đến các gia đình kitô giáo, đến những người bệnh tật và cao tuổi, đến những người trẻ và xin họ hãy cầm lấy chuỗi Mân Côi với lòng tin tưởng. Hãy tái khám phá Kinh Mân Côi dưới ánh sáng của Kinh Thánh, trong sự hài hoà với Phụng vụ và trong bối cảnh đời sống hằng ngày của mọi tín hữu.

***

Tóm lại, suy ngắm các mầu nhiệm năm sự Vui là đi vào các động cơ tối hậu và ý nghĩa thâm sâu của niềm vui kitô giáo. Đó là tập trung vào thực tại của mầu nhiệp Nhập thể và điềm báo khó hiểu của mầu nhiệm Khổ nạn cứu độ. Đức Maria đẫn dắt chúng ta khám phá bí mật của niềm vui kitô giáo, khi nhắc nhở chúng ta rằng Kitô giáo tiên vàn là "Tin mừng", mà trung tâm và toàn bộ nội dung của Tin mừng là con người Đức Giêsu Kitô, Ngôi Lời mặc lấy xác phàm, Đấng Cứu độ duy nhất của thế giới.

Các sự Thương giúp người tín hữu sống lại cái chết của Đức Giêsu, đứng dưới chân Thánh giá bên cạnh Đức Maria, cùng với Mẹ tiến vào chiều sâu của tình yêu Thiên Chúa đối với loài người và kinh nghiệm năng lực trao ban sự sống của nó.

Việc chiêm ngưỡng dung nhan của Đức Kitô không thể dừng lại ở hình ảnh của Đấng chịu đóng đinh. Người là Đấng đã sống lại!" Vì thế, các sự Mừng dẫn đưa các tín hữu đến niềm hi vọng mạnh mẽ hơn về mục tiêu cánh chung, tiến về đó như thành viên của Dân Thiên Chúa đang lữ hành trong lịch sử. Điều đó không thể không thúc đẩy người tín hữu can đảm làm chứng về "Tin mừng" đã đem lại ý nghĩa cho toàn thể cuộc đời họ.

Đi từ cuộc đời thơ ấu và ẩn dật tại làng Nazarét đến cuộc đời công khai của Đức Giêsu, việc chiêm ngưỡng dẫn chúng ta đến những mầu nhiệm có thể được gọi một cách đặc biệt là "các mầu nhiệm Sự sáng". Chân lý này tỏ hiện một cách đặc biệt qua những năm tháng của cuộc đời công khai, khi Người công bố Tin mừng Nước Thiên Chúa.

Chu kỳ suy niệm mà Kinh Mân Côi đề nghị không thể nào bao gồm hết mọi khía cạnh, nhưng nó nhắc lại những điều cốt yếu và gợi lên trong tâm hồn một sự khao khát Đức Kitô luôn được nuôi dưỡng từ nguồn mạch tinh tuyền của Tin mừng. Mọi biến cố riêng lẻ trong cuộc đời Đức Kitô, như được các tác giả sách Tin mừng tường thuật lại, đều chói lọi với Mầu nhiệm vượt quá mọi hiểu biết (x. Ep 3,19): Mầu nhiệm Ngôi Lời nhập thể, nơi Người "tất cả sự viên mãn của thần tính hiện diện cách cụ thể"
(Cl 2,9).